وسایل زندگی عبارت است از ابزار و وسایلی که زندگی را تسهیل می‌بخشد به عنوان مثال برای حمل و نقل  از چارپایان  هم می‌توان استفاده کرد ولی اتومبیل، حمل و نقل را آسان می کند.

اسباب بازی هم با رویکرد دوم اینگونه تعریف می شود: ابزار و وسایلی که در زندگی کودکانه نیازهای را برطرف می‌کند یا رفع نیازها را آسان می‌سازد، چون کودک فطرت پاک و دست نخورده‌ای دارد فطرت‌های خدایی در وجودش بیشتر است.

خلق کردن، بخشیدن و غیره چنانچه بستر مناسب فراهم شود، این ویژگی‌ها بروز پیدا می‌کنند. برای ساختن، در زندگی واقعی کارگاه و طرح و نقشه لازم است، کودک هم به اقتضای خودش باید لوازم ساختن داشته باشد.مثلا برای کاردستی کاغذ و قیچی یا برای ساخت خانه چوب و اره و لوازم دیگر در مقیاس کوچک .

کودک به هدایه دادن بسیار علاقه دارد، برخلاف بزرگترها که در بخشیدن حساب  و کتاب مالی را در نظر می‌گیرند. ارزش مالی برای کودک بی معنی است.

دوست دارد تشویق شود،دیده شود. اسباب بازی عبارت است از ابزار و وسایلی که ویژگی‌های بالقوه درون کودک را به فعالیت می‌رساند، در جهت درست یا غلط. چون شیطنت هم وجود دارد که شامل غضب و وهم و غنا و شهوت می‌شود.

پس ابزاری که باعث رفع نیاز یا تسهیل رفع نیازهای کودک می‌شود، اسباب بازی است. البته این تعریف یک قراردادی است، ممکن است تعریف علمی اسباب بازی چیز دیگری باشد. قبل از هرچیز باید بدانیم کودکان یا افراد نابینا وسایل اطرافشان را چگونه می‌بینند؟

جهت خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خود می‌توانید اینجا کلیک کنید.

افراد نابینا وسایل اطرافشان را چگونه می‌بینند؟

اطلاعات مربوط به فاصله بین اشیاء و آدم‌ها و روابط بین اشیا را نابینایان اکثرا از طریق قوه لامسه و حرکات بدنی‌شان به دست می‌آورند. حس شنوایی در تشخیص جهت و فاصله اشیائی که صدا تولید می‌کنند. کمک می‌کند اما تصوری درباره خود این اشیاء به افراد نابینا نمی‌دهد. افراد نابینا برای شناخت وسایل اطراف‌شان حتما باید تماس مستقیم داشته باشند یا دور و بر وسایل حرکت بکنند.

بچه‌های نابینا برای اینکه فاصله را خوب متوجه‌ شوند حتما باید از حس لامسه‌شان استفاده کنند،حس لامسه در واقع، یک راه اصلی است که از طریق این حس؛ کودک مفاهیم زیادی رو یاد می‌گیرد. بچه‌های نابینا در تشکیل برخی مفاهیم با اشکالاتی مواجه‌اند. این مشکلات از نابینایی‌شان نیست، بلکه بیشتر به خاطر نبود تجربه‌های یادگیری مناسب به وجود میاید.

بنابراین از طریق برنامه‌های تربیتی کارآمد می‌شود به دانش آموزان نابینا کمک کرد، تا توانایی قدرت ادراکی خودشان را  تقویت کنند. چون که در این راه، مدارس و مراکز توانبخشی نقش خیلی مهمی برای ارائه آموزش‌های لازم به کودکان نابینا و خانواده‌ها آنان دارند.

 

برای دریافت خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی و توانبخشی با شماره ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید

 

فرق حس لامسه با حس بینایی

فرق اساسی بین حواس لامسه و بینایی در این است که حس لامسه به کوشش‌های آگاهانه بیشتری نیازمند است، حس لامسه تنها زمانی به عمل می‌آید که فعالانه از آن برای شناخت اسباب بازی و سایر اجسام  استفاده کنیم، درحالی که حس بینایی مادام که چشم‌ها باز است فعال بوده است.  و  در مورد حس شنوایی همانطور که می‌دانید به طور دائم کار می‌کند مگر اینکه مانعی در برابر این اندام قرار بگیرد. 

بنابراین کودکان نابینا را باید با ترفندهای جذاب تشویق کنیم که برای شناخت اجسام و اطراف خودشان از حس لامسه‌شان استفاده بکنند. بچه‌های نابینا را باید نسبت به محیطی که زندگی می‌کنند کنجکاو کنیم تا تمایل پیدا کنند و تمام نیروی خودشان را به کار بگیرند تا بتوانند با محیط تعامل داشته باشند. به همین خاطر است که اغلب کاردرمانگران به خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا تاکید دارند.

بچه‌های بینا به خاطر بینایی‌شان هر چیزی دورو برشان باشد را می‌بینند. در نهایت تشویق و کنجکاو می‌شوند که بیشتر با محیط دور و بر در تعامل  باشند. بچه‌های بینا بدون اغراق صدها هزار چیز رو از راه مشاهده، تقلید و همانندسازی یاد می‌گیرند. بدون اینکه خانواده و یا معلم تلاشی بکند. اما بچه‌های نابینا برای سازمان دادن، توصیف کردن و تفسیر دنیایی عجیب و گیج‌کننده‌ی دورو برشان روزهای اول به دیگران متکی هستند اگر این بچه‌ها از روز اول از طریق خانواده و متخصصان این حوزه آموزش‌های لازم رو ببینند می‌توانند در آینده زندگی مستقلی را تجربه کنند.

 

برای دریافت خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی و توانبخشی با شماره ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید

ویژگی‌های یک اسباب بازی مناسب

یک اسباب بازی (toy) مناسب از نظر کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و شورای نظارت بر اسباب بازی باید ویژگی‌های زیر را دارد:

پرورش نیروی سازندگی

اسباب بازی باید چنان باشد که ذهن کودک را برانگیزد و او را به سوی آفرینندگی و سازندگی سوق دهد، کار اسباب بازی سرگرم کردن، ساکت نگه داشتن و پرکردن وقت کودک نیست. اسباب بازی باید مایه و حرفی تازه داشته باشد. در واقع اسباب بازی باید علاوه بر سرگرم کردن او  را به گونه‌ای فعال به کاری مثبت و سازنده وادارد و نیروی سازندگی و خلاقیت او را پرورش دهد.

نزدیک به واقعیت‌ها و فرهنگ جامعه

اسباب بازی باید سبب نزدیکی به واقعیت‌ها و فرهنگ جامعه باشد. یک اسباب بازی مطلوب باید متناسب با دیگر وسایل و محیط زندگی کودک و با ارزش‌های موجود در جامعه باشد. چنین وسیله‌ای سبب می‌شود که کودک از آغاز کودکی ضمن نخستین تجربه‌های زندگی بسیاری از ارزش‌های معمول در جامعه را بشناسد و آن را فرا گیرد.

تحریک حواس مختلف

هر اندازه اسباب بازی بتواند حواس بیشتری از کودک را به کار گیرد و لذت بیشتری در او ایجاد کند، مناسب‌تر است. کودکان از هرچیزی که آن را لمس کنند، ببینند و بشنوند بیشتر لذت می‌برند تا چیزهایی که تنها مشاهده آن باشند.

پرورش قدرت تخیل

اسباب بازی باید بتواند تصورات و خیالات کودک را گسترش دهد بنابراین کلیه لوازمی که بتواند در این امر به کودک بازی رساند مناسب و مطلوب شناخته می‌شود. کودک از اسباب بازی و یا وسایلی که امکان خیال پردازی در او ایجاد کند خسته نمی‌شود.

 

جهت خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خود می‌توانید اینجا کلیک کنید.

کشف و جستجو

اسباب بازی باید به کودک در اکتشاف و جستجو از طریق تجربه کمک کند. کودک باید قادر باشد آزادانه به اسباب بازی خود دست بزند، این وسایل نباید فقط یک هدف را در خود داشته باشد بلکه باید استفاده از آن باعث شود که کودک بسیاری از تجربیات روزمره و یا آموخته‌های خود را به وسیله تمرین، کاربرد صحیح و کشف کردن بیاموزد.

داشتن انگیزه یا محرک

اسباب بازی پسرانه یا دخترانه بایستی بتواند نظر کودک را جلب کند، اگر بازی با اسباب بازی توام با موفقیت باشد کودک به ادامه بازی ترغیب می‌شود. برای مثال وقتی کودک قطعات رنگی را براساس رنگ خاص هماهنگ می‌کند و یا قطعات پازلی را در کنار یکدیگر می‌چیند، احساس موفقیت می‌کند و این بهترین پاداش برای او است.

پرورش مهارت‌ها و توانایی‌های بدنی

اسباب بازی باید سبب توسعه مهارت‌ها و توانایی‌های جسمی کودک گردد. اسباب بازی مطلوب علاوه بر پرورش قوای روانی، عاطفی و خلاقیت باید توانایی کودک را در زمینه از اعضا بدنش توسعه دهد. بنابراین برای پرورش کلیه حواس واندام‌ها، باید اسباب بازی مناسب آن را دراختیار کودک قرار داد تا کودک علاوه بر سرگرمی به توانایی جسمی خویش نیز آگاه گردد.

متناسب با سن کودک

اسباب بازی باید مناسب سن و هم خوان با علایق و در خور توانایی های ذهنی و رشدی کودک باشد نه آن قدر سخت و پیچیده باشد که کودک از بازی با آن عاجز شود ونه آن قدر ساده که علاقه کودک را از بین ببرد. در حقیقت چون خواسته ها و تمایلات کودکان از نظر ساختار جسمانی و روانشناسی در سنین مختلف فرق می کند پس بهتر است در هر سن و سالی اسباب بازی مناسب همان سن را تهیه کنیم تا موجب رشد عقلی و شخصیتی آنان شود.

تناسب با جنسیت کودک

اسباب بازی باید متناسب با جنس کودک باشد. در زمینه نقش جنسیت در انتخاب اسباب بازی تحقیقات فراوانی شده، اگر پدر و مادری مشاهده کردند که پسرشان عروسک بازی می‌کند یا دختر آن‌ها تفنگ بازی می‌کند حساسیتی نشان ندهند تفاوت جنسی در7 یا 8 سالگی آشکار می‌شود و هر کدام به بازی‌های خود خواهند پرداخت که با طبیعت و انتظار جامعه از آنان منطبق است.

جهت دریافت خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی اینجا کلیک کنید.

قیمت

معمولا یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های والدین در خرید  اسباب بازی هزینه یا قیمت آن است. یک اسباب بازی مناسب الزاما یک اسباب بازی گران قیمت نیست. بنابراین خریدن یک اسباب بازی ارزان غیرمنطقی نخواهد بود مخصوصا وقتی که باعث رشد ذهنی، جسمانی و اجتماعی کودک شود.

ایمنی و استانداری اسباب بازی

براساس قوانین انجمن اسباب بازی و سرگرمی بریتانا (2003)، اسباب بازی‌ها باید شرایط زیر را داشته باشند:

  1. تمام اسباب بازی‌ها بایستی سالم باشند.
  2. ساختار یک اسباب بازی نباید به شکلی باشد که باعث آسیب جسمانی کودک شود.
  3. هر اجزایی از اسباب بازی که جدا شدنی است، باید به قدر کافی بزرگ باشد، که توسط کودک بلعیده یا قورت داده نشود.
  4.  اسباب بازی نباید آتش گیر یا قابل احتراق باشد.
  5.  اسباب بازی نباید حاوی مواد شیمایی خطرناک مانند سرب یا جیوه باشد.
  6.  اسباب بازی‌های الکتریکی نبایستی بیش از 34 ولت برق داشته باشند.
  7.  اسباب بازی‌ها نباید دارای لبه‌ها و نوک‌های تیز و برنده باشند.
  8.  اسباب بازی‌ها نباید دارای صدای بیش از 85 دسی بل باشند.

 

خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا

حوادث ناشی از خرید اسباب بازی غیراستاندارد

برای خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خانواده این کودکان باید به نکات زیر توجه کنند و به رعایت کردن آن‌ها اهمیت بدهند.

بریدگی

نخ یا ریسمان اسباب بازی‌های کشیدنی باید بدون گره باشد و قطر آن از یک و نیم میلی‌متر کمتر نباشد تا دست کودک را نبرد. اسباب بازی‌های (toys) مستهلک شده  که در اثر شکستگی دارای لبه‌‌های تیز و برنده می‌باشند، می‌بایست از مجموعه اسباب بازی‌های کودک حذف شوند.

اگر در ساخت اسباب بازی میخ یا پیچ بکار رفته است باید توجه داشت که در اسباب بازی فرو رفته باشند و قسمت‌های تیز و برنده آن بیرون نباشد. در اسباب بازی‌های چوبی، سطح چوب باید کاملا صاف و صیقلی باشد. تراشه چوب می‌تواند ایجاد بریدگی کند. اسباب بازی‌های پلاستیکی باید از جنس مواد شکننده نباشند. زیرا با کمترین ضربه شکسته شده و ایجاد لبه‌های تیز و برنده سلامتی کودک را به مخاطره می اندازد.

سوختگی

اسباب بازی‌هایی که به نوعی از یک منبع حرارتی استفاده می‌کنند باید به گونه‌ای طراحی شود که باعث سوختگی و صدمه به کودک نشود و این بخش از اسباب‌ بازی از دسترس او دور باشد.

اسباب بازی‌های الکتریکی نباید با برق 220 ولت کار کند و در صورت استفاده از کاهنده و تبدیل کننده ولتاژ، این قسمت باید بیرون از اسباب بازی باشد. اسباب بازی‌هایی که باتری شارژی دارند نباید در حین استفاده کودک از اسباب بازی شارژ شوند همچنین نمی‌بایست از اسباب بازی برای شارژ کردن باتری‌های دیگر استفاده کرد.

شکستگی

اسباب بازی‌هایی که بعد از بازی کودک به صورت پراکنده در روی زمین باقی مانده و جمع  نمی‌شوند ممکن است باعث زمین خوردن کودک یا اطرافیان او شده و در نهایت آسیب دیدگی و شکستگی را به دنبال داشته باشد. در اطراف وسایل پارکی موجود در زمین‌های بازی باید فضای کافی وجود داشته باشد چون ممکن است  با بچه‌های خردسال برخورد کرده و باعث آسیب‌های شدید شود.

جهت خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خود می‌توانید اینجا کلیک کنید.

مسمومیت

بعضی از وسایل بازی دارای رنگ‌های  غیراستاندارد و نامناسب هستند و اگر کودک آن را در دهان قرار دهد دچار مسمومیت  می‌شود. وسایل بازی که دارای باتری هستند و باتری مدت زیادی در وسیله  مانده می تواند به دلیل سولفاته شدن  باطری و خروج مواد باتری در کودک ایجاد مسمومیت  کند.

اگر مواد اولیه یا رنگ اسباب بازی دارای ترکیبات سرب خطرناک  است، می‌تواند باعث مسمومیت تدریجی کودک شود. اسباب بازی‌هایی که کودک ممکن است آن را به دهان ببرد، مثل سازدهنی یا دندان گیر که در اثر بزاق دهان یا عرق بدن، پوست یا دهان کودک را رنگی می‌کند. باید از مواد استاندارد باشد چون باعث مسمومیت کودک می‌شود.

خفگی

کیسه‌های پلاستیکی موجود در بسته‌بندی اسباب بازی را نباید در دسترس کودک قرار داد چون ممکن است آن را به سر و صورت خود بکشند که احتمال خفگی وجود دارد.

چشم‌ها و اجزای صورت عروسک یا حیوانات باید به اسباب بازی به خوبی چسبیده یا دوخته شده باشند چون ممکن است کودک آن را با ناخن یا دندان کنده و باعث خفگی او شود.

اسباب بازی‌هایی که کودک وارد آن‌ها می‌شود مثل چادر یا خانه  عروسک باید طوری باشد که کودک بتواند در آن  را به راحتی از بیرون باز کند.

کودکان خردسال همه چیز را به دهان خود می‌برند بنابراین اسباب بازی‌های که کوچکتر از دهان کودک هستند می‌تواند مخاطره آمیز بوده و در اثر بلعیده شدن ممکن  مجاری تنفسی کودک را مسدود نماید.

وجود بند و ریسمان در اسباب بازی می‌تواند موجب خفگی کودک شود. چون کودک علاقه دارند بندها و ریسمان‌ها را به دور گردن خود اندازند. این امر می‌تواند باعث خفگی کودک شود.

کبودی و کوفتگی

تا شدن ناگهانی برخی اسباب بازی‌های تاشو مانند کالسکه عروسک، گیرکردن دست و انگشتان کودک را به دنبال خواهد داشت که موجب کوفتگی و له‌شدگی اندام خواهد شد.

اگر در ساخت اسباب بازی فنر بکار رفته است باید در بدنه اسباب بازی جای داشته باشد به طوری که اگر از جای خود در رفت  به دست و صورت کودک آسیب نرساند.

بین قسمت‌های ثابت و متحرک اسباب بازی نباید حفره یا سوراخ  به اندازه‌ای باشد که انگشت یا اعضای بدن کودک در آن گیر کند.

صدای بلند

اسباب بازی‌هایی که صداهای بلند و گوش خراش دارند می‌توانند به شنوایی کودک آسیب برسانند. به صدا درآوردن تفنگ در نزدیک گوش کودک می‌تواند به پرده گوش آسیب جدی برساند.

 

نکاتی در خصوص خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا

اسباب بازی‌های ویژه کودکان نابینا فقط وسایلی برای بازی سرگرمی کودک نیستند بلکه باید مثل یک وسیله آموزشی- پرورشی نکته‌های تازه‌ای را به کودکان نابینا بیاموزند. با وجود اینکه تفاوت‌هایی بین کودکان سالم و کم توان یا ناتوان ذهنی-جسمی وجود دارد اما این تفاوت‌ها دلیلی برای بی‌توجهی به انتخاب اسباب بازی برای آموزش کودکان استثنایی نیست.

 

جهت خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خود می‌توانید اینجا کلیک کنید.

 

هنگام خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا خود:

توجه به دیگر حواس و کمک به تقویت آن‌ها ضرورت دارد. صدادار و متحرک بودن اسباب بازی‌ها باعث برقراری ارتباط بیشتر و بهتر کودک نابینا با اسباب بازی می‌شود. در حقیقت، کودک نابینا از روی صدا، حرکت  و خصوصیت‌هایی مثل این می‌تواند شکل اسباب بازی را در ذهنش مجسم کند.

بعد از آن با  مطابقت دادن خصوصیات  اسباب بازی با همان شیء در دنیای واقعی، با ویژگی‌های اشیای واقعی آشنا می‌شود؛ مثل بازی با ماشین‌های اسباب بازی و مقایسه آن با ماشین(خودرو) واقعی، پیشرفت  کودک در این زمینه  به مهارت والدین در برقراری رابطه  با او بستگی دارد.

هنگام خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا باید به شاد بودن و پر رنگ بودن آن  توجه کرد. چرا که  ابتدا کودک کم بینا  وسایل بازی را می‌بیند و بعد با رنگ‌ها آشنا می‌شود. توپ‌های رنگی، سازه‌های رنگی( همان لوگو)، عروسک‌هایی با لباس شاد و تند و به طور کلی هر اسباب بازی رنگارنگ و شادی برای کودکان کم بینا مناسب است.

دنبال اسباب بازی عجیب و غریب خاص نباشید درست مانند بچه‌های عادی هر اسباب بازی‌ای که باعث شناخت بیشتر کودک با محیط اطراف شود، خرید خوبی است. حتی وسایل خانه و آشپزخانه، آبکش، قابلمه و قاشق که می‌توان با در اختیار گذاشتن آن‌ها، او را در نقش آشپز یا … جای داد.

برای خرید اسباب بازی باید به این نکات توجه کرد:

اسباب بازی‌ها دارای سطح برجسته باشند اسباب بازی‌هایی مثل توپ بسکتبال سطح ناصافی دارند یا صفحه شماره‌گیر تلفن، برجستگی و فرورفتگی دارند. به طور کلی وسایل بازی کودکان نابینا باید طوری باشد که کودک با دست کشیدن روی آن‌ها با مفهوم‌هایی مثل حجم، شکل، اندازه، جنس و… اشیاء آشنا شود. این اسباب بازی‌ها خلاقیت کودک  را هم فعال  می‌کنند. مهم‌ترین نکته این است که باید مشکل این کودکان را پذیرفت و به او یاری رساند تا مهارت خود را بالا ببرد.

صدادار و موزیکال باشد، مناسب‌ترین اسباب بازی برای کودکان نابینا است و برخلاف اینکه  تصور می‌شود کودک باید تحرک کمتری داشته باشد، اسباب بازی‌های این کودکان باید آن‌ها را به راه رفتن، ورزش و استفاده از قسمت‌های مختلف بدن وادار کند. باید محیطی امن و فضایی ایجاد شود که کودک با مانع برخورد نکند. گوشه‌گیری یکی از مشکلات رفتاری کودکان نابینا است که  باید با انتخاب اسباب بازی‌های پر تحرک حل شود.

در آخر بازی گروهی را نباید فراموش کنیم؛ زیرا این بازی‌ها کودک نابینا را وارد اجتماع می‌کند و او دچار افسردگی و احساس تنهایی نمی‌شود.

درنهایت..

خرید اسباب بازی برای کودکان، نیازمند وقت، هزینه ودقت است، اما انتخاب اسباب بازی برای کودکان نابینا و کم بینا و درگیر با هرگونه معلولیت دیگر، به دقت و صرف وقت بیشتری نیاز دارد. با انتخاب اسباب بازی مناسب، می‌توان بخش مهمی از نیازهای آموزشی  و پرورشی کودکان استثنایی را برآورده کرد.

خانواده توانمند به خانواده‌های کودکان با نیازهای ویژه چه کمکی می‌کند؟

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه به همراه خانواده‌شان از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب، صنایع دستی و…) متناسب با نیازهای خود بدون هرگونه محدودیت  زمانی و مکانی از خدمات گفته شده بهره‌مند شوند.

جهت استفاده یا مشاوره گرفتن از خدمات خانواده توانمند باید چکار کنیم؟

۱. در قسمت ورود /ثبت‌نام خدمات گیرنده ثبت‌نام کنید.

۲.خدمات یا محصول مورد نظر خود را جست‌وجو و یا در صورت تمایل رزو کنید.

۳. از طریق شماره تلفن ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ مشاوره و آگاهی لازم را دریافت کنید.

 چگونه می‌توان محصولات و خدمات خود را در  سایت خانواده  توانمند معرفی کنیم؟

جهت ثبت خدمات و محصولات خود در سایت‌؛ شما عزیزان می‌توانید فرم همکاری را پر کنید تا تیم خانواده توانمند در اسرع وقت جهت هماهنگی لازم با شما تماس بگیرند.