اثر بخشی شن بازی بر مهارت های اجتماعی و پرخاشگری کودکان با نشانگان داون

اثر بخشی شن بازی : نشانگان داون در طبقه بندی بین المللی اختلا لات روانی به عنوان یکی از معلولیت های ذهنی معرفی شده است و افراد دارای این نشانگان، یک کروموزوم اضافی در جفت 21 کروموزوم های خود دارند، ناتوانی ذهنی شان در حد متوسط تا شدید است و هوش بهر آنها بین 35 تا 55 می باشد.

نشانگان داون شایع ترین علت آسیب هوشی است و تقریبا از هر 800 تا 100 کودکی که متولد می شود، یک نفر دارای این نشانگان است.

اکثر افراد مبتلا به دلیل شیوع اختلالات صوت، فرصت برقراری ارتباط مناسب را برای آنها کاهش می دهد.

یکی از عوامل و مشکلات اساسی افراد کم توان ذهنی و نشانگان داون، فقدان توانایی های لازم و اساسی در برقراری مهارت های اجتماعی است.

مهارت های اجتماعی کودکان در موفقیت های تحصیلی و سازش یافتگی بعدی آنها نقش بسیار مهمی دارد، از جمله هیجانات مرتبط به کودکان به ویژه کودکان مبتلا به نشانگان داون می توان به ضطراب و پرخاشگری اشاره نمود.

اضطراب، احساس ناخوشایند و مبهمی است که علت مشخصی ندارد و اغلب با نشانه هایی از سیستم عصبی خودکار همراه است.

 

اثر بخشی شن بازی

 

بازی بهترین راهکار برای آموزش مهارت های اجتماعی و کنترل پرخاشگری

بازی بهترین راهکار برای آموزش مهارت های اجتماعی و کنترل پرخاشگری است از آنجا که بازی می تواند بسیاری از جنبه های رشدی کودک را به گونه ای مثبت تحت تاثیر قرار می دهد، لذا شاید در کودکان نشانگان دان نیز موثر باشد.

بازی، عملی کودکانه و ترکیبی از انجام فعالیت های تفریحی و سرگرمی است که پاداش های روانی- حرکتی، اجتماعی و رفتاری را به دنبال دارد.

بازی توسط کودک هدایت می شود و پاداش های آن از درون کودک نشات می گیرد.

بازی، قسمت مهمی از رشد کودکی است، کودک در جریان بازی مطالب زیادی را در مورد اندام های خود، اشکال، رنگ ها و رابطه علت و معلولی اشیاء یاد می گیرند که از این طریق رشد شناختی کودک افزایش می یابد.

بازی علاوه بر رشد شناختی به کودک کمک می کند تا مهارت های روانی – حرکتی و اجتماعی را یاد بگیرد و راهی برای بازگو  کردن لذت، ترس، غم و اضطراب بگشاید، بازی همچنین تمرینی برای بزرگ شدن است.

اثر بخشی شن بازی در فرآیند درمان

استفاده از شن و ماسه، سابقه بسیار طولانی در فرایند درمان و التیام بخشی داشته است.

شن بازی درمانی نوعی تکنیک روان درمانگری به شمار می رود، در شن بازی درمانی ، کودک می تواند اشکال مینیاتوری  را در یک جعبه شنی به گونه ای بچیند که «جهان شنی» خود را مطابق با ابعاد مختلف و واقعیت اجتماعی خود خلق کند.

شن بازی درمانی نوعی طبیعت درمانی است و یک روش درمانی خلاق به شمار می رود و زبان نمادین برای ارتباط است.

شن بازی در یک محدوده مشخص انجام می شود و کودک در آن احساس امنیت و راحتی می کند، بازی با شن می تواند با آب یا بدون آن، به کمک اشیاء یا بدون آنها انجام شود.

استفاده از شن ونمادها، بازتاب معانی چندگانه ای را از خودآگاه و ناخودآگاه امکان پذیر ساخته است که به دنبال آن، مسائل برای کودکان روشن، واضح و حل می شود.

هم چنین شن بازی درمانی پلی بین درمان های کلامی و غیر کلامی به حساب می آید.

اغلب کودکان دارای ناتوانی های ذهنی به ویژه نشانگان داون متعلق به خانواد های هستند که در دوران رشد خود پیوند های عاطفی لازم را با والدین خود نداشته اند.

این کودکان از نظر تبادلات عاطفی – روانی با والدین شان، خاطرات و تجارب خوشایندی ندارند، آنها در بسیاری از موارد از سوی والدین مورد سرزنش، تحقیر، تهدید و احیانا تنبیه بدنی قرار می گیرند.

این دانش آموزان در مقایسه با همسالان طبیعی شان از محبوبیت کمتری برخوردارند و به همین دلیل در معرض مشکلات اجتماعی و مهارتهای ضعیف اجتماعی قرار دارند.

علاوه بر این، معلمان کشف کرده اند که آنها مشکلات رفتاری و اجتماعی بیشتری از خود بروز می دهند و نمی توانند خود را با دستور العمل های موجود در کلاس عادی تطبیق دهند.

ادراک بین فردی کودکان

ادراک بین فردی کودکان دارای مشکلات نشانگان داون بسیار خود مدارانه است و کمتر از دیدگاه دیگران تاثیر می پذیرد و بروز برخی رفتارهای نامناسب در آنها به دلیل فقدان درک دیدگاه دیگران و سایر مهارت های مناسب اجتماعی و میان فردی است.

در واقع، بازی افکار درونی کودک را با دنیای بیرونی او ارتباط می دهد تا تجربیات، افکار، احساسات و تمایلاتی را از خود بروز دهد که برایش او تهدید کننده هستند.

بازی به ویژه از راه سینی شن یک روش صحیح و درست برای درمان و تسهیل احساسات کودک است، زیرا کودکان اغلب در بیان شفاهی احساسات خود با مشکل روبه رو هستند.

کودکان از طریق بازی می توانند موانع را کاهش دهند و احساسات خود را بهتر بروز دهند، بازی از طریق سینی شن نوعی تکنیک روان درمانگرانه به شمار می رود که در آن فرد می تواند اشکال مینیاتوری را در یک جعبه شنی به گونه ای بچیند که دنیایی مطابق با ابعاد مختلف واقعیت اجتماعی خود خلق نماید و طی این فرآیند به سه مقوله ادراک اجتماعی، قضاوت اجتماعی و حافظه اجتماعی که زیر مجموعه شناخت و مهارتهای اجتماعی هستند، دست یابد.

 

اثر بخشی شن بازی

 

اثر بخشی شن بازی کودکان استثنایی در برقراری ارتباط با دیگران

شن بازی باعث برقراری ارتباط با افراد دیگر و بازخورد گرفتن از تعاملات اجتماعی و تقویت مهارت های اجتماعی در کودک شده  و احساس تعلق گروهی را در وی تقویت می کند.

بازی به کودک فرصت می دهد تا در قالب بازی با تجارب ناخوشایند زندگی خود مواجه شود و با تکیه بر ارتباطات غیر کلامی به تسهیل و تقویت منابع درونی اقدام کند.

هم چنین، کودک قادر خواهد بود با استفاده از تصاویر غیر تهدید کننده، احساس خصومت و ناامنی خود را بدون هیچ گونه محدودیتی درباره انتخاب و استفاده از اسباب بازی یا بازی بیان کند.

یکی از عناصر با اهمیتی که در ز باعث درمان و بهبود می شود، فضای آزاد و در عین حال محافظت شده از سوی درمانگر  و نیز استفاده از شن و شکل هایی است که به فرد کمک می کند تا تخیلات، ترس ها و تجربیات درونی اش را واقعیت بخشد.

جای گذاری اشیای داخل سینی شن می تواند نماینده نمادین روابط  علت و معلولی در جهان واقعی باشد.

مثلا نرده ای که کودک اطراف خانه در سینی شن می کشد و درختانی هم که به عنوان محافظ دور نرده ها می گذارد، احتمالا بیانگر مسائل امنیتی است.

تاثیرات شن بازی درمانی

ترکیب این عوامل در فضای شن بازی درمانی این امکان را فراهم می کند که انرژی ها و تنش های درونی، به روش بهنجار و مقبول رها پیدا کنند.

در واقع، کودکان با بازی از طریق سینی شن، متوجه قدرت خود در مواجه با محیط می شوند و احساس صاحب اختیاری می کنند.

کودکان می توانند چیزها یا شکل ها را در شن دفن کنند تا از نظر محو یا پنهان کنند.

چنین فعالیت هایی می تواند باعث تخلیه هیجانی شود، چون کودکان به این طریق به روش عینی می توانند توانایی های خود را نمادین کنند و در محیط نفوذ کنند.

این روش بازی به فرد اجازه می دهد، فضاهایی خیالی برای خود فرض کند و در آن فضاها احساس تسلط کند.

کودک در طول شن بازی به وسیله سینی می تواند رویدادهای گذشته، حال و آینده را بررسی کند و آن مسائلی که برای وی مقبول نبوده یا نیستند را به عمل درآورد و نسبت به رویدادها به درک شناختی و کسب بینش برسد و نیز می تواند برای مسائل مختلف از جمله مهار و کنترل پرخاشگری و اضطراب و عواطف خود در موقعیت های مختلف، راه حل پیدا کند.