من محمد هستم ، پانزده سالمه و از طیف شدیدِ اُتیسم به متوسط کوچ کردم ،شبیه بچه های شما با قیافه ای عادی،اما رفتاری متفاوت!!! در نگاه اول بچه ننه یا لوس  دیده میشم، اینکار از سر قصد نیست، من فقط سخت میتونم خودم رو با دنیاتون تطبیق بدم، برای همین به مامان و بابام وابسته هستم من خیلی خنده رو و مهربونم.

دو سه سالی هست توی اجتماع آرومم. ولی قبلا خیلی بهم میریختم، چون به تعدیل حسی نرسیده بودم و اذیت میشدم اما وقتی به کمک مامان و بابام کاردرمانی رفتم، تونستم به تعدیل حسی برسم.کاردرمانی اوتیسم ،کمک میکنه تا مهارتهای شناختی،جسمی، اجتماعی و حرکتی ما بهتر بشه  کاردرمانی اوتیسم هدفش بهبود مهارتهای روزمره ما هست که ما بتونیم تو آینده مستقل‌تر زندگی کنیم.

 در ضمن اتیسم یه طیف گسترده است و دنیای هر کدوم از ما ها با هم فرق میکنه. پس من و دوستانم رو با هم مقایسه نکنید، ما مثل اثر انگشت هر کدوم منحصر به فرد هستیم، اگه بهتون توجه نشون دادم دوستتون دارم .

شما کمکم کنید که باهاتون دوست بشم،من معنی شوخی رو خیلی متوجه نمی‌شم. اگه سوالی پرسیدین و حرفتون رو تکرار کردم به این معنی هست که نمیدونم جوابتون رو چی باید بدم!گاهی هم سوال رو نفهمیدم و درک نکردم، بعضی اوقات هم با اینکه جوابش رو می‌دونم ،تمرکز ندارم. من خیلی تکرار دارم و با خودم حرف میزنم.

لطفا بهم زُل نزنیدددددد ..من توی دنیای خودمم هستم ولی متوجه نگاه ترحم انگیز،پچ پچ و یا چپ چپ نگاه کردنتون میشم. من نابغه نیستم، با یه هوشِ پایین و اما تلاشِ زیاد ،میخوام با دنیاتون آشنا بشم شما با هوشِ زیاد، یکم تلاش کنید وارد دنیای من بشید. اولین قدم برای شناخت دنیای من  اینکه باید با اوتیسم آشنا بشید.

شناخت اوتیسم 

اوتیسم یک اختلال رشدی (از نوع روابط اجتماعی) است که با رفتارهای ارتباطی و کلامی غیرطبیعی مشخص می‌شود.این اختلال بر روابط اجتماعی،پردازش حس‌های مختلف، بازی و رفتار کودک تاثیر می گذارد و رفتارهای محدود و تکراری ایجاد می‌کند.

تاثیر خانواده بر کودکان اوتیسم

 برای خانواده‌ها زمانی که کودک دلبندشان تشخیص اوتیسم می‌گیرد می‌تواند بدترین لحظه زندگی‌شان باشد،اما این بسیار مهم است که خانواده  بتواند مشکل کودک خود را به درستی بپذیرد تا بتواند مسیر تازه‌ای برای رشد و تربیت کودک دلبندش ترسیم کند.

ما اعتقاد داریم که حتی اگر مشکل باشد، می‌توان آموخت و روش‌های تازه‌ای برای زندگی کردن  و یاد گرفتن پیدا کرد. اوتیسم می‌تواند تاثیرات زیادی بر یادگیری و نوع بازی و رفتار افراد بگذارد حتی افراد خانواده را نیز تحت تاثیر قرار دهد.

 اما می توان با یک‌سری اقدامات از جمله کاردرمانی مشکلات کودکان اوتیسم را کم کرد برای این کار بسیار مهم است که خانواده‌ها به محض مشاهده رفتارهای متفاوت فرزندشان به کاردرمانی مراجعه کنند تا از مشکلات در آینده کودک خود جلوگیری به عمل آورند و مشکلات فعلی فرزند اوتیسم خود را کاهش دهند.کاردرمانگر با ارزیابی کامل کودک،مشکلات را شناسایی و در زمینه رفع آنها اقدام می کند.

مشکلات کودکان اوتیسم

اگر در ابتدا با من همراه شده باشید به احتمال زیاد تا حالا متوجه شده‌اید که ما کودکان اوتیسمی چه مشکلاتی داریم. اما با این وجود می‌خوام  بگم به صورت کلی دغدغه‌ و مشکلات ما رو  به چهار دسته تقسیم می‌کنند. ما مشکل خواب داریم یعنی نمی‌تونیم مثل شما افراد عادی خوب بخوابیم. رفتارهای ما خیلی تکراری و کلیشه‌ای است و به سختی رفتار منعطف از خودمان نشون میدیم. ما حتی برای غذا خوردن و تغذیه مشکل داریم و توی احساسات هم همینطور. اجازه بدید تا در اینجا همه مشکلات را با جزئیات بیشتری براتون توضیح بدم.

مشکل خواب در کودکان اوتیسم

مشکلات خواب در کودکان دارای اختلال اوتیسم، مشکل شایعی که همیشه جزئی از گلایه‌های خانواده‌های که بچه‌های اوتیسمی دارند بوده و هست. و بیش از نیمی از این کودکان و به متعاقب آن خانواده‌هایشان از این موضوع رنج می‌برند.که تحقیقات آن را نشان دهنده‌ی وجود نقص در ژن‌های مربوط به خواب در کودکان اوتیستیک می‌بینند و ان افزایش یا کاهش سطح هورمون ملاتونین است.(ملاتونین هورمون تنظیم خواب می‌باشد.)

انواع مشکلات خواب در کودکان اوتیسم عبارتند از: 

  • تاخیر در شروع خواب
  • شب بیداری
  • بیداری زود هنگام
  • کاهش نیاز به خواب
  • آپنه بازدارنده خواب( اشکال در تنفس هنگام خواب)

راه‌کارهای درمان مشکل خواب کودکان اوتیسم

بله دوستان! کودکان اوتیسمی به خاطر نقصی که در هورمون ملاتونین دارند. نمی‌توانند خوب بخوابند. اما با انجام دادن روش‌های زیر میشه کمک کرد تا این افراد شب هنگام راحت‌تر بخوابند و خواب آرامی داشته باشند.

  •  تعدیل حسی (کودکان دارای اختلال حسی بعد از دریافت رژیم حسی مناسب بسیاری از مشکلاتشان در خواب خود به خود برطرف می‌شود پس توصیه اولیه تعدیل حس‌های این افراد است.)
  •  فراهم کردن محیطی مناسب از لحاظ دما;نور; پتو و تشک مناسب
  • به کودک اجازه ندهید چند ساعت قبل از خواب تلویزیون نگاه کند یا با تلفن همراه بازی کند.
  • نخوردن مواد محرک مانند قهوه و شکلات
  •  دوش آب گرم و ماساژ قبل از خواب
  •  موسیقی ملایم و خواندن لالایی
  • تنظیم یک ریتم خاص برای خواب کودک و ملتزم بودن به آن حتی در مهمانی‌ها و آخر هفته‌ها
  •  و در آخر سر در صورت کنترل نشدن مشکل خواب کودک مراجعه به روانپزشک‌های عزیز و استفاده از داروهای تجویز شده تحت نظر ایشان

مشکل رفتارهای کلیشه‌ای و انعطاف ناپذیر کودکان اوتیسم

رفتارهای کلیشه‌ای و انعطاف ناپذیر کودکان اوتیسم یکی دیگر از مشکلات آنان است. رفتارهای تکراری، بی هدف، وسواس گونه و محدود را کلیشه می‌نامند. که جز علائم تشخیص کودکان طیف اوتیسم است. و باعث اختلال در روند عادی زندگی آنها می‌گردد. شدت این رفتارها در هر کودکی متفاوت می‌باشد.

انواع کلیشه‌ها

  1. کلیشه‌های بینایی: حرکت دادن انگشتان جلوی چشم‌ها، چرخاندن اشیا و ردیف کردن اسباب بازی
  2. کلیشه‌های شنیداری: ضربه زدن با دست به گوش‌ها و تولید صداهای تکراری
  3. کلیشه‌های چشایی: لیس زدن اشیاء و مواد خاص
  4. کلیشه‌های بویایی: بو کردن اشیا یا افراد
  5.  کلیشه‌های لامسه: خاراندن پوست، لمس مکرر پوست با دست یا اشیاء
  6. کلیشه‌های و ستیولار: تکان دادن خود به جلو و عقب یا طرفین

پایبندی‌های انعطاف ناپذیر کودکان اوتیسم

اصرار به یکسان بودن و پایبند بودن به روال معمول، علایق بسیار محدود و ثابت که از نظر شدت عادی نیستند به طور مثال:

  • پریشانی شدید به هنگام ایجاد تغییرات کوچک در محیط زندگی یا مسیرهای رفت و آمدی روزمره
  • بهم ریختگی به هنگام ایجاد تغییر در برنامه روزانه

کلیشه و پایبندی‌های انعطاف ناپذیر در کودکان دارای اختلال اتیسم یکی از معیارهای تشخیصی بسیار مهم در این افراد می‌باشد که کودک توسط روانپزشک اطفال و تیم توانبخشی ارزیابی می‌گردد که از این منظر بررسی شود. 

فرضیه‌های متفاوتی در مورد علل و نحوه درمان کلیشه‌ها وجود دارد که هیچ‌کدام به صورت کاملا قطعی تایید نشده‌اند.اما شواهد بسیاری در مورد ریشه‌دار بودن آنها در مشکلات حسی وجود دارد.که کاردرمانگران می‌توانند کمک شایانی در کاهش این پدیده داشته باشند.

راه‌کارهای درمان رفتارهای کلیشه‌ای و انعطاف ناپذیر کودکان اوتیسم

درمان کلیشه‌ها و رفتارهای انعطاف ناپذیر، بسیار حساس  و پیچیده می‌باشد که خانواده‌ها توانایی آنالیز آن را ندارند لذا برای درمان مشکل کلیشه و انعطاف ناپذیری کودک خود، به کاردرمانگر مراجعه کنید. تا کاردرمانگر با آنالیز و بررسی مشکل کودک شما (که همان کاردرمانی اوتیسم می‌شود.) راهکاری مناسب را طراحی کند تا بتوانید مشکل کودک خود را درمان کنید.

مشکلات تغذیه در کودکان اوتیسم

کودکان مبتلا به اوتیسم با ریسک بالاتر اختلال تغذیه‌ای روبرو هستند. به گفته محققان، کودکان مبتلا به بیماری اوتیسم بیش از همسن و سال‌های خود دچار اختلال تغذیه‌ای هستند. اختلال اوتیسم و اختلال تغذیه‌ای همراه با هم روی می‌دهند بطوری که ۲۰ تا ۳۰ درصد افراد بزرگسال مبتلا به اوتیسم و ۳ تا ۱۰ درصد کودکان مبتلا به اوتیسم دارای اختلالات تغذیه‌ای هستند.

محققان دانشگاه کالج لندن در مطالعه جدید خود پی بردند خصایص اوتیسمی در دوره کودکی قبل از اختلالات تغذیه‌ای روی می‌دهد و از این رو بیماری اوتیسم فاکتور پرخطر ابتلاء به اختلالات تغذیه‌ای است.

دکتر «فرانچسکا سولمی»، سرپرست تیم تحقیق، در این باره می‌گوید: «ما دریافتیم کودکان مبتلا به اوتیسم در سن ۷ سالگی بیش از همسن و سال‌های خود دچار اختلالات تغذیه‌ای هستند.»

انواع اختلالات تغذیه‌ای کودکان اوتیسم:

  • پرخوری
  • کم خوری
  • یا عدم خوردن غذا برای مدت طولانی 

محققان در توضیح علت این موضوع عنوان می‌کنند که کودکان مبتلا به بیماری اوتیسم دارای مشکلاتی در روابط اجتماعی و ایجاد رابطه دوستی هستند که می‌تواند در نرخ بالا ابتلاء به افسردگی و اضطراب در سنین جوانی نقش داشته باشد. اختلال تغذیه‌ای ممکن است ناشی از شیوه‌های نامناسب رویارویی با این مشکلات احساسی باشد. برای رفع این مشکل حتما با متخصصین  مشورت کنید.

روش درمان مشکلات تغذیه‌ای کودکان اوتیسم

هیچ رژیم غذایی خاصی برای افراد مبتلا به ASD طراحی نشده است. با این وجود، برخی از مشاوران اوتیسم در حال بررسی تغییرات رژیم غذایی به عنوان راهی برای کمک به به حداقل رساندن مسائل رفتاری و افزایش کیفیت کلی زندگی هستند.

اساس رژیم غذایی اوتیسم اجتناب از مواد افزودنی مصنوعی است. این موارد شامل مواد نگهدارنده ، رنگ‌ها و شیرین کننده‌ها است. در عوض، یک رژیم غذایی اوتیسم ممکن است روی غذاهای کامل تاکید داشته باشد، مانند:

  • میوه و سبزیجات تازه
  • مرغ بدون پوست
  • ماهی
  • چربی اشباع نشده
  • مقدار زیادی آب

برخی از مشاوران اوتیسم همچنین یک رژیم بدون گلوتن را تایید می‌کنند. پروتئین گلوتن در گندم، جو و سایر غلات یافت می‌شود. این مشاوران معتقدند که گلوتن باعث ایجاد التهاب و عوارض جانبی بدن در افراد خاص مبتلا به ASD می‌شود. با این حال، تحقیقات علمی در مورد رابطه اوتیسم، گلوتن و پروتئین دیگری که به عنوان کازئین شناخته می‌شود، بی نتیجه مانده است. برخی مطالعات شواهدی را مبنی بر اینکه رژیم غذایی می‌تواند به بهبود علائم اختلال بیش فعالی کمبود توجه و تمرکز (ADHD) کمک کند، ارائه می‌دهند، وضعیتی شبیه به اوتیسم.

مشکلات حسی در کودکان اوتیسم

الف) حساسیت بیش اندازه طبیعی آن‌ها به محرک‌ها: این مشکل منجر به رفتارهایی مثل اجتناب و دوری از لمس یا در آغوش گرفتن، مخالفت با انجام موارد مربوط به بهداشت فردی (ناخن گرفتن، حمام رفتن)، پرهیز و دوری از برخی اسباب بازی‌های آنها می‌شود.همچنین ممکن است از برخی محرک‌های صوتی و دیداری اجتناب نمایند.برخی محرک‌ها به دلیل حساسیت آنها ممکن است زمینه‌ساز برخی مشکلات عاطفی رفتاری و ناپایداری هیجانی در آنها شود.

ب) حساسیت کمتر از اندازه طبیعی به محرک‌ها: در این مشکل کودک همانند سایر همسالانش پاسخ طبیعی به محرک‌های حسی نمی‌دهد.گویا کودک مبتلا به نوعی رکود حسی است.این نارسایی گاه تا به حدی است که کودک حتی در مقابل محرک‌های دردناک تحریک نمی‌شود و در نتیجه اقدام به خود تحریکی از طریق غلت زدن روی سرامیک، چسبیدن به اشیا مثل پشتی و …. می‌کند. و همچنین به صداهای بلند و نورهای زننده علاقه دارد.

ج) اختلال در توازن حسی: در این اختلال یک حس به طور نارسا عمل می‌کند.به گونه‌ای که عمل خود آن باعث اختلال در کارش می‌شود و در نتیجه ادراکات حاصل از آن حس بیش از آنچه که تابع متاثر از فعالیت نابجا و مزاحم از درون خود آن حس است.

در هر صورت آن سه حالت این است که ادراک صحیح از جهان توسط کودک دارای اتیسم صورت نمی‌گیرد و کودک در انطباق با محیط پیرامون به شدت دچار مشکل می‌گردد.معمولا کودکان دارای اتیسم حساسیت بیش از اندازه و با کمتر از اندازه طبیعی را به محرک‌ها نشان می‌دهند.

کاردرمانی مشکلات حسی کودکان اوتیسم

کاردرمانگران از روش‌های مختلفی برای درمان مشکلات حسی کودکان اوتیسم استفاده می‌کنند، که بهترین روش برای درمان مشکلات حسی کودکان استفاده از بازی است. بازی کردن یکی از روش‌های کاردرمانی کودکان اوتیسمی است.

بازی‌های حسی حرکتی در کاردرمانی اوتیسم 

بازی مهم‌ترین و واجب‌ترین کار در زندگی کودکان است. کودکان از طریق بازی افکارشان و توانایی‌ها‌ی‌شان را بازگو می‌کنند و به همان راحتی که بزرگسالان احساساتشان را با کلمات بیان می‌کنند، آنان نیز احساسات را به وسیله بازی انجام می‌دهند.

مزایای بازی حسی : 

  • آرامش بخش بودن
  • شنیدن ندای درونی
  • پیشرفت‌های حرکتی
  • درک زبان

نمونه‌هایی از بازی‌های حسی : 

خمیر بازی: این کار علاوه بر تحریکات حسی در دست و انگشتان، حرکات انگشتان را شکل می‌دهد و باعث ایجاد حرکات صحیح در انگشتان می‌شود. و باعث افزایش قدرت انگشتان و همچنین خلاقیت در کودک می‌گردد.

 نقاشی انگشتی: بسیاری از بچه‌ها دوست دارن که با انگشت نقاشی کنند و انگشتان خود را داخل رنگ فرو کنند،این فعالیت هم هیجان‌انگیز و هم جالب است و هم به رشد انگشت اشاره ،شناخت انگشتان، توجه و تمرکز و هماهنگی کودک کمک می‌کند.

 آب بازی: کودکان بازی کردن با آب  را دوست دارند. با هدفمند کردن این کار می‌توان علاوه بر رشد حسی در کودک،حرکات دست را نیز بهبود بخشید.شستن ظروف و پارچه‌های کوچک، از جمله فعالیت‌های مورد علاقه کودک است.

آشپزی نمادین با کودک: وقتی کودک خیلی خیلی پرتوقع و طلبکار است به خصوص زمانی که گرسنه باشد. به دلایلی کودکان معمولا تلاش می‌کنند به این دوست خیالی لطف کنند. شاید آن‌ها به این دلیل رفتار ناپسند و مداوم او را تحمل می‌کنند که این رفتار‌ها برای آن‌ها احساس آشنایی دارد.

بازی کردن با شن و ماسه: بیشتر کودکان این فعالیت را دوست دارند.آنها شن،ماسه یا گندم را مشت می‌کنند و از یک ظرف به دیگری می‌ریزند علاوه بر آن با حرکت دادن دست داخل ظرف شن و ماسه و ایجاد سر و صدا لذت می‌برند.

استفاده از برچسب‌ها: بر روی نقاط مختلف بدن کودک برچسب نصب می‌کنیم و بعد با آوردن نام آن نقاط از کودک می‌خواهیم آنها را بکند. قرار دادن و خارج کردن وسایل داخل کوله پشتی یا کیف:با این تمرین هوشیاری حسی در دست‌های کودک افزایش می‌یابد.

 هل دادن و کشیدن اشیا: بازی‌ها و فعالیت‌هایی که کودک را در معرض طبیعت قرار می‌دهد مثل، باغبانی، درختکاری،آبیاری بیل زدن و

اینها تنها مواردی از مشکلات  افراد مبتلا به اوتیسم است کودکان  و افراد دارای اختلال اوتیسم  مشکلات بسیاری دارند که برای درمان و رفع این مشکلات باید از اقدامات تیم توانبخشی استفاده کرد، یکی از اعضای اصلی تیم توانبخشی، کاردرمانگر است. کاردرمانی اوتیسم  نقش به سزایی در استقلال کودکان اوتیسم و افراد مبتلا به اختلال اوتیسم دارد که در این قسمت از مقاله، با کاردرمانی اوتیسم آشنا می شویم.

نقش کاردرمانی اوتیسم در حل کردن مشکلات افراد دارای اختلال اوتیسم

متخصصان کاردرمانی رشد و نمو انسان و تعامل فرد با محیط را از طریق فعالیت‌های روزانه مورد مطالعه قرار می‌دهند. آنها متخصصان تأثیرات اجتماعی، عاطفی و فیزیولوژیکی بیماری و آسیب هستند. این دانش به آنها کمک می‌کند تا مهارت‌های زندگی مستقل را در کودکان مبتلا به اوتیسم و سایر اختلالات رشدی ارتقا دهند.

کاردرمانگران به عنوان بخشی از تیمی که شامل والدین، معلمان و سایر متخصصان است کار می‌کنند. آنها به تعیین اهداف خاصی برای کودکان مبتلا به اوتیسم کمک می‌کنند. این اهداف اغلب شامل تعامل اجتماعی، رفتار و عملکرد در کلاس درس است. 

نقش کاردرمانی اوتیسم در بهبود عملکرد ذهنی و جسمی 

  •   احیا عملکرد عصبی در اوتیسم
  •   تقویت مهارت‌های حسی- حرکتی کودکان اوتیسم
  • تقویت مهارت‌های حرکتی ثانوی جهت افزایش رشد کودکان اوتیسم
  •  تقویت دقت بینایی و افزایش توجه و تمرکز بینایی و درمان عوارض ثانوی آن در کودکان اوتیسم
  •  افزایش سرویس‌های خانواده محوری جهت افزایش روابط خانوادگی در کودکان اوتیسم

کاردرمانی اوتیسم به افراد دارای اختلال اوتیسم کمک خواهد کرد تا بتواند مستقل شده و از نظر جسمی- ذهنی- احساسی بهبود یافته و تمامی مهار‌تهای لازم یک زندگی مستقل را کسب کند.

در آخر حرف دل ما اوتیسمی‌ها

«به جای آنکه بر آنچه نمی‌توانم انجام دهم تمرکز کنید به آنچه توانایی انجام آن را دارم فکر کنید.»

جهت استفاده یا مشاوره گرفتن از خدمات خانواده توانمند باید چکار کنیم؟

۱. در قسمت ورود /ثبت‌نام خدمات گیرنده ثبت‌نام کنید.

۲.خدمات یا محصول مورد نظر خود را جست‌وجو و یا در صورت تمایل رزو کنید.

و یا می‌توانید از طریق شماره تلفن ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ مشاوره و آگاهی لازم را دریافت کنید.

خانواده توانمند به خانواده‌های کودکان با نیازهای ویژه چه کمکی می‌کند؟

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه به همراه خانواده‌شان از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب، صنایع دستی و…) متناسب با نیازهای خود بدون هرگونه محدودیت  زمانی و مکانی از خدمات گفته شده بهره‌مند شوند.

چگونه می‌توان محصولات و خدمات خود را در  سایت خانواده  توانمند معرفی کنیم؟

جهت ثبت خدمات و محصولات خود در سایت‌؛ شما عزیزان می‌توانید فرم همکاری را پر کنید تا تیم خانواده توانمند در اسرع وقت جهت هماهنگی لازم با شما تماس بگیرند.