یکی از خدمات مورد نیاز بیماران مبتلا به ام اس، استفاده از خدمان توانبخشی است. خدمات توانبخشی زمینه استقلال بیماران ام اس را در موقعیت های مختلف زندگی فراهم می کند. کاردرمانی بیماران ام اس یکی از خدمات توانبخشی است. با کمک خدمات کاردرمانی بیماران ام اس آنان می توانند با بیماری خود تعامل کنند و وابستگی کمتری نسبت به همراهان و اعضای خانواده داشته باشند.

مریم

مریم42 سالش بود که با سایت خانواده توانمند تماس گرفت و گفت:

دکترم گفت: کنار دارو درمانی از خدمات کاردرمانی بیماران ام اس استفاده کنم.

مریم برای شناخت حوزه خدمات کاردرمانی بیماران ام اس سوالات زیادی را درباره خدمات کاردرمانی برای بیماران ام اس از مشاور سایت خانواده توانمند پرسید از جمله:

1. کاردرمانی چیه؟ چه مزایایی داره؟
2. خدمات کاردرمانی شامل بیمه میشه ؟من بیمه تکمیلی دارم!!!
3. چند جلسه باید کاردرمانی برم؟
4. کاردرمانی بیماران ام اس با کاردرمانی سایر افراد مثل کودکان فرق داره؟
5. میشه خدمات کاردرمانی بیماران ام اس در منزل انجام بشه من تعادل ندارم خیلی برام سخته بیرون برم!!!

 در این مقاله قراره پاسخ چند مورد از سوالات مریم و سایر مراجعانمان را با شما به اشتراک بگذاریم.

 

زندگی با ام اس

ورود بیماری ام اس به زندگی افراد با چالش های بسیاری همراه است. این بیماری فرد بیمار و خانواده او را تحت تاثیر قرار می دهد. بیماری ام اس خود را به شکل های مختلف نشان می دهد. بدن فرد مبتلا به ام اس غیر قابل پیش بینی و ناپایدار می شود. فرد مبتلا به بیماری ام اس قبل از انجام هر کاری باید از خود بپرسد: آیا بیماری ام اس به من این اجازه را می دهد که فعالیت مورد علاقه ام را انجام دهم یا می توانم فعالیت مورد علاقه ام را با کمترین خطا انجام دهد و در عین حال لذت ببرم؟

روند بیماری ام اس گاهی در سراشیبی است گاهی به سمت تشدید بیماری می رود. در هر حال فرد با بیماری ام اس در هر مرحله ای محدودیت های مختلف حرکتی، ذهنی، حسی  را تجربه می کند.

افراد مبتلا به ام اس برای زندگی نیاز به بازنگری در انجام فعالیت هایشان دارند تا بتواند با این بیماری تعامل کنند و خلاقانه تر با او مواجه شوند.  داشتن زندگی مستقل و در عین حال آزاد یکی از خواسته های مهم بیماری ام اس است. این بیماران برای تحقق خواسته هایشان راههای مختلفی را باید تجربه کنند. یکی از این راهها استفاده از دارو و خدمات توانبخشی است. انجام فیزیوتراپی، کاردرمانی، روانشناسی و گفتاردرمانی برای این افراد مانند آبی خنک و گوارا است که آتش بیماری را فرو می نشاشند و فرصت دوباره برای بازگشت پرنشاط به زندگی را ایجاد می کند.

علائم و نشانه های ام اس

ام اس علائم و نشانه های مختلفی ایجاد می کند. علائمی که  تجربه می شود بستگی به این دارد که اعصاب چقدر آسیب دیده و در معرض این بیماری قرار گرفته اند.

نوع MS مشخص می کند که علائم با چه سرعتی پیشرفت می کند. علائم ام اس اغلب قابل پیشبینی نیستند. شاید خفیف یا شدید، کوتاه مدت یا بلند مدت باشند. بسته به ناحیه‌ای از سیستم عصبی که آسیب می‌بیند، ممکن است ترکیب علائم متفاوت باشند. در زیر مرسوم‌ترین علائم این بیماری بیان شده‌اند. اما علائم هر بیمار ممکن است متفاوت باشند.

علائم اولیه ام اس

• دو بینی یا دید تار
• درهم ریختگی رنگ سبز‌_قرمز
• درد چشم یا نابینا شدن به دلیل ورم عصب بینایی (نوریت بینایی)
• به سختی راه رفتن
• حس یا درد غیرطبیعی، مانند بی‌حسی، سوزن سوزن شدن، خواب رفتن دست و پا (پاراستزی)
• ضعف عضله در دست‌ها و پاها
• ضعف در همانگ کردن بدن و حرکات. ممکن است نتوانید به راحتی راه بروید یا بایستید. احتمالا قسمتی از بدن یا کل آن فلج گردد.
• حالت انقباض و رفع انقباض. افزایش غیرارادی کشیدگی طبیعی عضله که باعث انقباض و سفتی عضله می‌شود.
• خستگی بیش از حد. شاید به خاطر فعالیت جسمانی باشد، اما ممکن است با استراحت رفع گردد. ممکن است خستگی مزمن داشته باشید که رفع نشود.
• از دست دادن احساس
• بروز مشکلاتی در تکلم
• لرزش غیرارادی
• سرگیجه
• از دست دادن شنوایی
• اختلالات مثانه و روده
• افسردگی
• تغییراتی در عملکرد جنسی

علائم شناختی ام اس

حدود 50 درصد مبتلایان به ام اس اختلالات شناختی مرتبط با بیماری را دارند. اثرات این اختلالات ممکن است خفیف باشند. تنها بعد از انجام آزمایشات بسیار، پزشک متوجه آنها می‌شود. اختلالات ممکن است همراه موارد زیر باشند:

• تمرکز کردن
• توجه داشتن
• حافظه
• قضاوت نادرست

علائم ام اس احتمالا شبیه اختلالات یا بیماری‌های دیگر باشند. برای تشخیص همیشه با پزشک مشورت کنید.

تشخیص ام اس

پزشکان برای تشخیص ام اس از راههای مختلفی استفاده می کنند. از جمله:

1.  MRI که برای شناسایی وجود ضایعات در سیستم عصبی مرکزی است
2. معاینات جسمانی که برای سنجش پاسخ‌ها و عکس العمل‎‌ها است
3. آزمایش خون
4. نمونه برداری از کمر و تست‌های دیگر به منظور سنجش فعالیت عصبی

گاهی ممکن است سال‌ها طول بکشد تا بیماری تشخیص داده شود، زیرا تست واحدی برای تشخیص بیماری وجود ندارد.

تصویربرداری با تشدید مغناطیسی ( MRI) برای تشخیص ام اس

 اولین راه تشخیص و ارزیابی پیشرفت بیماری ام اس، استفاده از ام آر ای مغزی است. ام آر ای با استفاده از یک آهنربای بزرگ، تصاویر برشی را به صورت سایه ای خاکستری رنگ تحویل می دهد. ام آر ای برای مشاهده آناتومی بدن، حجم کلی مغز و کاهش شدید بافت مغزی به دنبال ایجاد ام اس ایده آل است، ولی ضایعات ام اس را به خوبی نشان نمی دهد.

کنتراست ایجاد شده در تصاویر ام آر ای ناشی از ماده ای به نام گادولینیوم است که برای ارزیابی ام اس مورد استفاده قرار می گیرد. ماده ایجاد کننده کنتراست ام آر ای به صورت داخل وریدی به بدن تزریق شده و در قسمت هایی از مغز که نفوذ پذیری سدخونی- مغزی بیشتر است، نفوذ می کند.

این افزایش نفوذ پذیری در طول التهاب همراه با عود بیماری MS اتفاق می افتد و عموما حدود هفته به طول می انجامد. این روند به افزایش کنتراست شناخته شده است.

 

درمان ام اس یا علائم ام اس

درمان بیماران ام اس متناسب با نوع و شدت بیماری به تشخیص پزشک انجام می شود. پزشکان برای انتخاب بهترین روش درمان از پارامترهای زیر استفاده می کنند:

• سن، سلامت عمومی و بیماری‌های پیشین شما
• سطح بیماری شما
• سطح تحمل شما در برابر داروها، درمان‌ها یا تراپی‌های خاص
• مدت زمانی که انتظار می‌رود در این وضعیت بمانید

هنوز درمانی برای ام اس کشف نشده است. اما با انجام اقداماتی می‌توانید دوره بیماری را تغییر داده، بازگشت آن را درمان، علائم را کنترل کرده و عملکرد و پویایی خود را بهتر کنید.

معمولا پزشکان پس از بررسی پارامترهای بالا از روش های زیر برای درمان و کنترل بیماری ام اس استفاده می کنند:

• دارودرمانی( تجویز داروهای خوراکی، تزریقی)
• لیزردرمانی
• کاردرمانی
• فیزیوتراپی
• تغییر پلاسما
• و…

کاردرمانی ام اس

کاردرمانی بیماران ام اس شامل کمک به آنان برای انجام فعالیت های مختلف روزمره و حرفه ای است. با استفاده از خدمات کاردرمانی بیماران ام اس آنان نحوه انجام فعالیت های مختلف را با محدودیت های که دارند با خلاقیت انجام می دهند.

ارزیابی کاردرمانگران

کاردرمانگر برای شروع کار در ابتدا توانایی و نقاط ضعف جسمی، حرکتی، شناختی، حسی افراد را شناسایی می کنند و سپس متناسب با فضای کاری و زندگی فرد اقدامات کاردرمانی را طراحی می کنند. ارزیابی کاردرمانی مراجع مدار بوده و بر یادداشت کردن نقش هایی که مراجع تمایل یا نیاز دارد که به طور موثرتر یا رضایت بخش تر انجام دهد، تمرکز دارد.

کاردرمانگر از طریق روند ارزیایی، عوامل محدود کننده فعالیت و مشارکت را شناسایی کرده و فاکتورهای قابل تغییر این محدودی ها را مشخص می کند.

ابزارهای ارزیابی شامل ابزار مصاحبه از طریق روش های استاندارد مانند مقایسه عملکرد کاری کاندا( COPM)، ابزار خودگزارشی و همچنین ابزار ارزیابی اقدامات عملکردی می باشد.

اهداف کاردرمانگران در درمان بیماران ام اس

 کاردرمانگران در سراسر بیماری و در شرایط متفاوت خدمات از جمله مراقبت های حاد، توانبخشی بستری، توانبخشی سرپایی، برنامه روزانه، کاردرمانی ام اس در منزل و خدمات مبتنی بر جامعه را به افراد مبتلا به ام اس ارائه می دهند. با استفاده از اقدامات کاردرمانی افراد مبتلا به بیماری ام اس می توانند در انجام فعالیت های روزمره مانند:

• پوشیدن لباس
• خوردن غذا
• تفریج
• راه رفتن
• نوشتن
• دیدن
• و…

مستقل تر باشند و وابستگی کمتری به سایرین داشته باشند. علائم ام اس در هر دوره ای از بیماری، می تواند منجر به تاثیر منفی بر این فعالیت ها شود.

تمرکز مداخلات کاردرمانگران با توجه به علایق، نیازها و اهداف مراجع بر بهبود توانمندی در مراقبت از خود، تحرک، زندگی خانوادگی، فعالیت های اوقات فراغت یا حفظ نقش ها( مانند کارمند یا دانشجو بودن) است.

نحوه انجام کاردرمانی بیماران ام اس

دستیابی به اهداف بالا مستلزم آن است که کاردرمانگران استراتژی ها و راه حل هایی را که در سه سطح می باشند  شناسایی و اعمال نمایند:

• در حوزه شخصی ( مثلا کاردرمانگر علائم را کاهش می دهد، تطابق مراجع با شرایط بیماری را بهبود می بخشد، ظرفیت عملکرد، حرکت و توانایی حل مسئله را افزایش می دهد)
• کارهای خاص( به عنوان مثال تغییر روتین ها و عادات، تغییر عوامل مورد نیاز انجام فعالیت توالی، زمان بندی، اصلاح روش انجام کار برای مثال استفاده از وسایل کمکی)
• محیطی که شخص با آن سر و کار دارد( به عنوان آموزش مراقبان مراجع، اصلاح خانه، ایجاد شبکه های پشتیبانی، تجویز و آموزش استفاده از تکنیک های کمکی)

کلام آخر

نحوه تشخیص بیماری ام اس، علائم بیماران ام اس، راههای تشخیص و درمان بیماران ام اس و نقش کاردرمانی بیماران ام اس در استقلال آنان در این مقاله بررسی شد. اگر در معرض علائمی مانند MS هستید، به پزشک مراجعه کنید. هرچه زودتر تشخیص دهید، زودتر می توانید درمان کنید، که می تواند به کاهش علائم ناراحت کننده کمک کند.

خدمات سایت خانواده توانمند

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب،و…) متناسب با نیازهای خود بدون محدودیت زمانی و مکانی بهره‌مند شوند.

در سایت خانواده توانمند و کانال آموزش کودکان استنثایی خانواده توانمند در تلگرام یا اینستاگرام، روبیکا نیز نحوه آموزش به کودکان عقب مانده ذهنی، کودکان اوتیسم، نابینا، ناشنوا، سندرم داون، کم توان ذهنی، بیش فعال را در قالب فیلم، پادکست و مقاله ارائه کرده ایم. تیم آموزشی خانواده توانمند در جهت تحقق عدالت آموزشی تمام محتوای آموزشی مورد نیاز کودکان بانیازهای ویژه و خانواده آنان را به طور رایگان به اشتراک می گذارد.

بنابراین اگر شما کودک با نیاز ویژه‌ای رو میشناسد که دارد رنج می‌برد. اما سرشار از استعدادها و توانمندهای خاص خودش هست خوشحال می‌شویم که خانواده توانمند رو بهشون معرفی کنید.

خانواده توانمند سایتی است که تمام آموزش های تخصصی ساده و متناسب با فرزند شما را به صورت بازی در سایت و شبکه های اجتماعی اش قرار می دهد. شما در هر نقطه دنیا و با هر امکاناتی که دارید می توانید یک خانواده توانمند باشید