آموزش خلاقانه شعر من هنرمندم کلاس دوم ابتدایی با ریتم و حرکت
17/10/1404
تدریس خلاقانه سرگذشت دانه علوم دوم
10/11/1404
بسیاری از والدین و معلمان در گوگل با کلیدواژه های مانند: کاربرگ اندازه گیری کلاس دوم در جستجوی کاربرگ های متنوع برای فصل اندازهگیری ریاضی کلاس دوم هستند؛ اما حقیقت این است که آموزش فصل اندازه گیری کلاس دوم تنها با کاربرگ شدنی نیاز نیست بلکه نیاز به تکالیف عملکردی دارد.
در این فصل، کودک نباید فقط «بخواند»، بلکه باید «کشف کند». اندازهگیری یک مهارت کاملاً عملی است و مفاهیمی مثل سانتیمتر و میلیمتر* تا زمانی که با انگشتان کوچک دانشآموز لمس نشوند، در ذهن او تثبیت نخواهند شد. لطفا تا انتهای مقاله سایت خانواده توانمند همراه ما باشید.
آموزش اندازه گیری سخته!!!
اندازهگیری برای بچههای هفتهشتساله (کلاس دوم) یکی از چالشبرانگیزترین مباحث کتاب ریاضی کلاس دوم است. در واقع، دستان کوچک آنها با مفاهیمی درگیر میشود که برای ذهنشان هنوز کمی انتزاعی است.
در اینجا دلایل اصلی این سختی را با هم بررسی میکنیم:
۱. چالش نقطه صفر (بزرگترین مشکل فنی)
بیشتر بچهها به صورت غریزی خطکش را از لبهی آن (ابتدای پلاستیک خطکش) روی وسیله میگذارند، در حالی که اندازهگیری باید از عدد «صفر» شروع شود. درک این فاصله خالیِ ابتدای خطکش برای آنها سخت است و باعث میشود همیشه اندازهها را چند میلیمتر غلط بگویند.
۲. عدم درک «واحد ثابت»
بچهها در این سن هنوز به طور کامل درک نکردهاند که یک سانتیمتر، همیشه و همهجا یک سانتیمتر است. آنها فکر میکنند اگر یک مداد را با وجبِ بزرگِ پدر اندازه بگیرند یا با وجبِ کوچک خودشان، ماهیت آن مداد فرق میکند! زمان میبرد تا بفهمند ما به یک «واحد استاندارد» که برای همه یکی باشد (مثل سانتیمتر) نیاز داریم.
۳. مهارتهای حرکتی ظریف (هماهنگی دست و چشم)
نگهداشتن خطکش با یک دست به طوری که لیز نخورد و همزمان فیکس کردنِ سرِ مداد با دست دیگر، برای عضلات دست دانشآموز کلاس دوم یک کار سنگین محسوب میشود. کافی است خطکش یک میلیمتر جابهجا شود تا تمرکز کودک به هم بریزد.
۴. مفهوم انتزاعی اعداد بین اعداد
درک این موضوع که بین عدد ۱ و ۲ روی خطکش، ۱۰ تا خط ریز دیگر (میلیمتر) وجود دارد، برای ذهن آنها پیچیده است. آنها عادت کردهاند اعداد را پشت سر هم بشمارند (۱، ۲، ۳…) و حالا دیدنِ این همه خطوط ریز بین دو عدد، گیجشان میکند.
۵. تخمین زدن (دیدِ هندسی)
کتاب ریاضی کلاس دوم از بچهها میخواهد ابتدا «تخمین» بزنند و بعد اندازه بگیرند. اکثر بچهها چون هنوز تجربهی لمسِ اندازهها را ندارند، نمیتوانند حدس بزنند که یک قاشق مثلاً ۱۵ سانت است یا ۵۰ سانت! آنها هنوز «مترِ ذهنی» ندارند.
۶. خواندن دقیق خطکش
خطکشها پر از عدد و خط هستند. گاهی کودک عدد را میبیند اما نمیداند باید انتهای وسیله را با کدام خط دقیقاً تراز کند. تفاوت بین «یک سانت و نیم» با «دقیقاً دو سانت» برای چشمِ آموزشندیدهی آنها هنوز واضح نیست.
راه حل چیست؟
تنها راه حل این سختی، «دستورزی و تکرار عملی» است. یعنی آنقدر باید وسایل مختلف (از پاککن گرفته تا لبهی فرش) را اندازه بگیرند تا چشم و دستشان با هم هماهنگ شود. اندازهگیری روی کاغذ برای آنها مثل یادگیری شنا در خشکی است؛ تا وارد آب (موقعیت عملی) نشوند، یاد نمیگیرند!
چرا آموزش عملی معجزه میکند؟
وقتی کودک با خطکش خود طول یک مداد یا عرض یک کتاب را اندازه میگیرد، در واقع دارد بین دنیای انتزاعی ریاضی و دنیای واقعی ارتباط برقرار میکند. او با چشم میبیند که «سانتیمتر» یک واحد مشخص است و تکان نمیخورد. او در حین کار متوجه میشود که برای دقت بیشتر، باید به خطهای ریزتر یعنی «میلیمتر» توجه کند. این درک شهودی با هیچ کاربرک و تصویر چاپی روی کاغذ به دست نمیآید.
کاربرگ اندازه گیری کلاس دوم در منزل
در موقعیتهای واقعی روزمره می توان اندازه گیری را به دانش آموزان کلاس دوم آموزش داد. ریاضی را می توان به آشپزخانه، اتاق خواب و حیاط برد.
چند پیشنهاد برای آموزش در منزل:
۱. آشپزخانه آزمایشگاه ماست: از فرزندتان بخواهید طول قاشق، عرض بشقاب یا ارتفاع لیوان را اندازه بگیرد.
۲. قد اجسام: ارتفاع گلهای گلدان یا حتی قدِ عروسکهایش را با خطکش یا متر خیاطی اندازه بزنید.
۳. درک میلیمتر: از او بخواهید ضخامت یک سکه، یک مداد یا بندِ انگشت خودش را ببیند تا بفهمد میلیمتر چقدر ریز و در عین حال مهم است.
10 چالش مهارتی برای طراحی کاربرگ اندازه گیری کلاس دوم در منزل
۱. تهیه لقمه مربعی
یک تکه نان بردار. با خطکش یک مربع به ضلع ۶ سانتیمتر از آن ببر. حالا یک تکه پنیر به شکل مستطیل با طول ۴ سانتیمتر و عرض ۲۰ میلیمتر روی آن درست کن!
۲. مثلث مربایی
با استفاده از مربا (یا شکلات صبحانه) روی نان یا بشقاب، سه تا مثلث بکش: اولی با ضلع ۴ سانتیمتر، دومی با ضلع ۵۰ میلیمتر و سومی با ضلع ۲ سانتیمتر.
۳. دقتِ سرآشپز:
یک خیار، هویج یا سیبزمینی بردار. آن را پوست بگیر و دو برش بزن؛ طول یکی ۷ سانتیمتر و دیگری ۷۰ میلیمتر باشد. (ببینم کی میتونه بگه کدوم بلندتره؟!
۴. خانهسازی باحبههای قند
یک خانه بساز که دیوار مربعی آن طولش ۱۲ سانتیمتر و سقف مثلثیاش هم ۱۲ سانتیمتر باشد.
۵. قطارِ حبوبات
۵ دانه لوبیا یا نخود را پشت سر هم ردیف کن. طول این قطار چند سانتیمتر است؟ حالا همان را به میلیمتر بنویس.
۶. انگشتر مهارتی
یک نوار کاغذی ببر که پهنای آن دقیقاً ۱۲ میلیمتر باشد. آن را دور انگشتت حلقه کن و چسب بزن.
۷. شکارِ طبیعت
به گلدان یا باغچه سر بزن و برگی پیدا کن که طولش بین ۷ تا ۹ سانتیمتر باشد. اگر برگ نداشتی، یک قاشق یا وسیلهای در همین اندازه پیدا کن.
۸. ردپای شخصی
دور کف پای خودت را روی کاغذ بکش. حالا با خطکش از بلندترین انگشت تا انتهای پاشنه را اندازه بگیر. چند سانتیمتر و چند میلیمتر است؟
۹. مهندسیِ صورت
با کمک یک نفر دیگر، این فاصلهها را در صورتِ مادر، پدر یا اعضای خانواده اندازه بگیر و در دفترت بنویس (به سانتیمتر):- فاصله ابرو تا چشم- از وسط ابرو تا نوک بینی- از گونه تا گوش- طول پیشانی و طول چانه
۱۰. هنرِ تاشدن
یک شال یا روسری را طوری تا کن که طولِ لبهی تاشدهی آن دقیقاً ۷ سانتیمتر باشد.
کاربرگ اندازهگیری کلاس دوم در ویترین بازیهای خانگی.
برای اینکه خانهتان را به یک ایستگاه یادگیریِ جذاب تبدیل کنید، این بازیهای ساده و هیجانانگیز را امتحان کنید. این بازیها کمک میکنند کودک بدون اینکه احساس کند در حال «درس خواندن» است، با مفاهیم سانتیمتر و میلیمتر رفیق شود:
۱. بازی «کارآگاهِ ۹ سانتیمتری» (شکار اشیاء):
یک خطکش به دست کودک بدهید و به او بگویید: «یک دزد دریایی فقط وسایلی را میدزدد که طولشان دقیقاً ۹ سانتیمتر (یا هر عدد دیگری) باشد!» کودک باید در خانه بگردد و وسایل مختلف را اندازه بگیرد تا آنهایی که ۹ سانتیمتر هستند را پیدا کند. (مثلاً: یک قاشق چایخوری، یک مجسمه کوچک، یا یک بسته دستمال کاغذی جیبی). این کار باعث میشود «تخمین ذهنی» او قوی شود.
یکی از تمرینهای عالی برای تقویت «تخمین ذهنی» (که یکی از اهداف اصلی کتاب است)، بازی جستجوست. به جای دادن تمرین کتبی، این چالش را به او بدهید.
۲. مسابقهی «پَرِشِ قورباغههای کاغذی»:
با کاغذ چند قورباغه کوچک درست کنید (یا از ماشینهای اسباببازی عقبکش استفاده کنید). هر نفر قورباغهاش را میپراند. بعد کودک باید با خطکش یا متر، از لبهی شروع تا جایی که قورباغه فرود آمده را اندازه بگیرد.
اینجا یاد میگیرد که چطور خطکش را پشت سر هم بگذارد و اعداد را با هم جمع کند (اگر مسافت طولانی باشد).
اینجا یاد میگیرد که چطور خطکش را پشت سر هم بگذارد و اعداد را با هم جمع کند (اگر مسافت طولانی باشد).
۳. بازی «غول و فلفلنباش» (سانتیمتر در مقابل میلیمتر)
برای درک میلیمتر، از او بخواهید «غولها» (وسایل بزرگ مثل طول لبه میز) را با سانتیمتر اندازه بگیرد و «فلفلنباشها» (وسایل خیلی ریز) را با میلیمتر. مثال برای میلیمتر: ضخامت یک سکه، پهنای یک مغز مداد، یا قدِ یک مورچه (اگر پیدا شد!).
این بازی به او کمک میکند بفهمد که برای چیزهای خیلی ظریف، باید سراغ آن خطهای ریزِ بین اعداد برود.
۴. ایستگاهِ «قد مربی اسباببازیها»
از کودک بخواهید تمام عروسکها یا فیگورهای دیسی و مارول خود را به صف کند. او باید قد هر کدام را اندازه بگیرد و روی یک کاغذ کوچک بنویسد و به سینه اسباببازی بچسباند (مثل شناسنامه).
در انتها بپرسید: «کدام اسباببازی ۳ سانتیمتر از بقیه بلندتر است؟» این پرسش کمک میکند مفهوم تفاوتِ اندازهها را هم یاد بگیرد.
در انتها بپرسید: «کدام اسباببازی ۳ سانتیمتر از بقیه بلندتر است؟» این پرسش کمک میکند مفهوم تفاوتِ اندازهها را هم یاد بگیرد.
۵. آشپزیِ اندازهگیری
وقتی در حال درست کردن چیزی در آشپزخانه هستید، از او کمک بخواهید. مثلاً بگویید: «من برای این تزئین، به تکههای خیاری نیاز دارم که دقیقاً ۵ سانتیمتر باشند.»
یا: «به نظرت این ماکارونیِ پخته شده، چند سانتیمتر طول دارد؟ بیا اول حدس بزنیم و بعد اندازه بگیریم.»
یا: «به نظرت این ماکارونیِ پخته شده، چند سانتیمتر طول دارد؟ بیا اول حدس بزنیم و بعد اندازه بگیریم.»
۶. بازی «بدنِ من چند خطکش است؟»
بچهها عاشق اندازه گرفتنِ خودشان هستند.* از او بخواهید طول کف دست، طول انگشت اشاره و طول پای خود را اندازه بگیرد.
بعد بپرسید: «اگر کنترل تلویزیون ۲۰ سانتیمتر باشد، یعنی چند تا انگشتِ تو کنار هم باشد میشود یک کنترل؟» با این کار او بین اعضای بدنش و اعداد ریاضی ارتباط برقرار میکند.
نکته طلایی برای والدین:
همیشه ابتدا از کودک بخواهید «حدس بزند» (تخمین). مثلاً بگویید «به نظرت این مداد چقدر است؟». وقتی حدس زد، حالا وقتِ عمل و خطکش گذاشتن است. این کار باعث میشود مغز او کمکم یاد بگیرد طولها را بدون ابزار هم تشخیص دهد.
کاربرگ اندازه گیری کلاس دوم
۱. تابِ مربعی:
علی برای کشیدنِ تاب، از یک مربع استفاده کرد. او میخواهد صندلی تاب دقیقاً ۴ سانتیمتر باشد. یک مربع بکش که ضلع آن ۴ سانتیمتر باشد و دو زنجیرِ آن هر کدام ۵ سانتیمتر باشند.
۲. سرسرهی مستطیلی:
پلههای سرسره از یک مستطیل بلند درست شده است. علی میخواهد قد این مستطیل ۸ سانتیمتر و پهنای آن ۱ سانتیمتر باشد. این مستطیل را با خطکش در دفترت بکش.
۳. درختِ مثلثی:
در پارکِ علی، یک درخت کاج وجود دارد که از یک مثلث و یک مربع کوچک درست شده. مثلثی بکش که هر ضلع آن ۶ سانتیمتر باشد و زیر آن یک مربع به ضلع ۲ سانتیمتر به عنوان تنه درخت بکش.
۴. حوضِ مربعی:
وسط پارک یک حوضِ آب به شکل مربع است. علی میخواهد دور تا دور حوض را نرده بکشد. اگر هر ضلع مربع ۵ سانتیمتر باشد، یک مربع با همین اندازه بکش و بگو مجموع ۴ ضلع آن چند سانتیمتر میشود؟
۵. نیمکتِ مستطیلی:
علی یک نیمکت کشید که از دو مستطیل هماندازه درست شده (یکی برای نشستن و یکی برای تکیهگاه). هر مستطیل باید طولش ۷ سانتیمتر و عرضش ۲ سانتیمتر باشد. این دو مستطیل را کنار هم بکش.
سخن پایان
والدین عزیز، اجازه دهید خطکش به جای جامدادی، در دستان فرزندتان باشد و مدام در حال وجب کردن و اندازه گرفتن باشد. یادگیری واقعی زمانی اتفاق میافتد که کودک بفهمد ریاضی ابزاری برای شناخت دنیای اطراف اوست، نه فقط مجموعهای از اعداد روی یک برگه امتحانی.
مقالات سایت خانواده توانمند
- زیر و رو به کودکان با برنج
- بالا و پایین به کودکان
- کوچک و بزرگ به کودکان
- عقب و جلو به کودکان
- عدد سه به کودکان با درب بطری
- عدد دو به کودکان با دوچرخه سبزیجات
- عدد یک به کودکان با میوه سیخی
- همه هیچ مقداری به کودکان با آب پرتقال
- تناظر یک به یک به کودکان با سر مدادی
- آموزش مفهوم کوتاه و بلند به کودکان با عروسک
- آموزش مفهوم داخل و خارج به کودکان با گربه
- آموزش ساعت به کودکان
- درمان اختلال ریاضی دانش آموزان ابتدایی
- درمان اختلال ریاضی در منزل
- آموزش ریاضی به کودکان کمتوان ذهنی: شروع از نقطه قوت، پلی به سوی موفق
- آموزش ریاضی اول در منزل با جوراب و دکمه
-
جدول ارزش مکانی کلاس اول: پایههای ریاضی را با بازی بسازیم
-
بازی برای تقویت املا کلاس دوم با روش های خلاقانه
-
حل کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم با تصویرسازی
-
چالش های آموزش ریاضی کلاس دوم ابتدایی چست؟
-
آموزش جمع نظام دار در کلاس دوم: ابزاری برای تفکر منظم
-
آموزش دسته های ده تایی کلاس دوم با تصویرسازی
-
آموزش تقریب کلاس دوم با بازی های متنوع
-
آموزش جمع و تفریق فرآیندی کلاس دوم: از پیش نیاز تا یادگیری آسان
-
قصه برای جمع فرآیندی کلاس دوم؛ چگونه داستان، ریاضی را برای بچهها زنده میکند
-
آموزش خط تقارن کلاس دوم: بازی، قصه ها، کاردستی
-
آموزش جذاب گسترده نویسی اعداد دو رقمی در کلاس دوم
-
آموزش ریال کلاس دوم ابتدایی با قصه و کاردستی
-
آموزش اندازهگیری کلاس دوم با بازی، کاردستی و نمایش
