برای کمک به درک مسئله‌های دو مرحله‌ای کلاس دوم، یکی از بهترین روش‌ها تصویرسازی بخش‌های مختلف مسئله است. وقتی دانش‌آموز مسئله را «می‌بیند»، راحت‌تر می‌تواند مراحل تفکر و عملیات ریاضی را دنبال کند. در این مقاله از سایت خانواده توانمند اصول تصویرسازی را برای کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم را به اشتراک می گذاریم.

تصویرسازی مسئله دو مرحله ای کلاس دوم

برای حل کاربرگ مسئله های دو مرحله ای کلاس دوم به طور مثال در این مسئله :

زهرا ۳۷ عکس دارد. ۲۳ تا از عکس‌ها رنگی و بقیه سیاه‌وسفید هستند. زهرا چند عکس سیاه‌وسفید دارد؟

به طور نمادین، ۳۷ عکس را با شکل مربع (مثل قاب عکس) می‌کشیم. سپس ۲۳ تا از قاب‌ها را رنگی می‌کنیم. حالا از بچه‌ها می‌پرسیم:

 چند قاب بی‌رنگ باقی مانده است؟ اینجاست که کودک به‌صورت دیداری متوجه می‌شود باید تعداد کل منهای رنگی‌ها را انجام دهد تا به تعداد سیاه‌وسفیدها برسد.

 اصول تصویرسازی کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم

۱. نمایش اجزای معلوم با شکل ساده عددها و داده‌های مسئله را با نمادهایی مشخص نمایش دهید؛ مثلاً هر سیب با یک دایره، هر مداد با یک خط، یا هر قاب عکس با یک مربع.

2. رنگ‌آمیزی برای تمایز بخش‌ها استفاده از رنگ (مثل قرمز برای داده اول و آبی برای داده دوم) به کودک کمک می‌کند اجزای مسئله را تفکیک کند.

3. ترسیم به ترتیب جمله‌های مسئله هر جمله از مسئله را به یک بخش تصویری تبدیل کنید تا کودک بفهمد هر عدد مربوط به کدام بخش از متن است.

4. نمایش فرایند کاهش یا افزایش اگر چیزی «اضافه» یا «کم» می‌شود، با اضافه کردن یا پاک کردن شکل‌ها آن را نشان دهید تا مفهوم عمل جمع و تفریق در ذهن تثبیت شود.

5. پرسش‌های هدایت‌گر هنگام تصویرسازی، سؤال‌های ساده بپرسید تا کودک خودش به مرحله بعد برسد، مثل: * «الان چندتا اضافه شد؟» * «چندتا کم شد؟» * «کدوم قسمت رو هنوز حساب نکردیم؟»

سوالات کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم

سارا ۱۲ مداد دارد. دوستش ۵ مداد به او می‌دهد. سارا ۴ مداد را به برادرش می‌دهد. حالا سارا چند مداد دارد؟

تصویرسازی:

 ابتدا ۱۲ مداد با خط‌های عمودی رسم می‌کنیم.

 ۵ مداد دیگر را با رنگ متفاوت اضافه می‌کنیم.

حالا ۴ مداد را خط می‌زنیم تا نشان دهیم داده شده‌اند.

فرمول ذهنی: ۱۲ + ۵ − ۴ = ؟ کودک با دیدن حذف و اضافه‌ها مفهوم جمع و تفریق را درک می‌کند.

سوال دوم کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم

در کتابخانه ۳۰ کتاب وجود دارد. ۱۸ کتاب داستانی و بقیه علمی هستند. بعد از مدتی ۶ کتاب علمی جدید می‌آید. حالا چند کتاب علمی داریم؟

تصویرسازی:

 ۳۰ مستطیل کوچک به نشانه کتاب می‌کشیم.

 ۱۸ عدد را با رنگ قرمز (داستانی) رنگ می‌کنیم.

 بقیه (۱۲ تا) علمی هستند.

 سپس ۶ کتاب دیگر (با همان رنگ علمی) اضافه می‌کنیم.

فرمول ذهنی: (۳۰ − ۱۸) + ۶ = ؟

کودک می‌بیند که اول باید کم کند تا علمی‌ها را پیدا کند، سپس اضافه کند.

مثال سوم کاربرگ مسئله دو مرحله ای کلاس دوم

علی ۲۴ توپ دارد. ۱۰ تا از توپ‌ها را در جعبه اول و ۸ تا را در جعبه دوم می‌گذارد. چند توپ بیرون از جعبه‌ها مانده است؟

تصویرسازی:

۲۴ دایره کوچک (توپ) رسم می‌کنیم.

 ۱۰ تا را در جعبه اول (با رنگ آبی) قرار می‌دهیم.

 ۸ تا را در جعبه دوم (با رنگ سبز) قرار می‌دهیم.

 حالا با شمردن دایره‌های بیرون مانده پاسخ پیدا می‌شود.

فرمول ذهنی: ۲۴ − (۱۰ + ۸) = ؟

کودک متوجه می‌شود که گاهی باید اول جمع کند، بعد تفریق انجام دهد.

 چالش‌های دانش‌آموزان در مسئله‌های دو مرحله‌ای

1. نداشتن درک زبانی از متن مسئله گاهی کودک معنی عبارت‌هایی مثل «بقیه»، «در مجموع»، «چندتا دیگر» را درک نمی‌کند.

 *راهکار:* واژه‌های کلیدی را با تصویر و مثال واقعی آموزش دهید.

2. جا انداختن یکی از مراحل حل برخی بچه‌ها فقط یک عمل ریاضی را انجام می‌دهند.

 *راهکار:* با استفاده از پیکان یا خط‌زمان تصویری، دو مرحله را جدا نشان دهید.

3. نداشتن تمرکز در تشخیص رابطه‌ی عددها عددها را می‌بیند ولی نمی‌داند به کدام بخش مربوط‌اند.

 *راهکار:* در تصویرسازی، هر عدد را با رنگ مخصوص خودش مشخص کنید. 4. مشکل در ترتیب انجام عملیات نمی‌دانند اول جمع کنند یا تفریق.

 *راهکار:* با گفت‌وگوی هدایت‌شده از کودک بخواهید خودش ترتیب را توضیح دهد و آن را روی نقاشی نشان دهد.

 جمع‌بندی

کاربرگ‌های تصویرسازی مسئله‌های دو مرحله‌ای، پلی هستند بین درک زبانی و درک عددی. وقتی کودک می‌آموزد که مسئله را «ببیند»، ذهنش منظم‌تر می‌شود و حل مسئله برایش لذت‌بخش خواهد بود.

معرفی سایت خانواده توانمند

اگر به دنبال کاربرگ‌های آموزشی، بازی‌های تقویت مهارت‌های ریاضی و روش‌های خلاق برای آموزش کودکان دبستانی استثنایی و عادی هستید، پیشنهاد می‌کنیم از سایت خانواده توانمند دیدن کنید. در این سایت مجموعه‌ای از ابزارها، تمرین‌ها و مقاله‌های تخصصی در زمینه آموزش و رشد ذهنی کودکان عادی و بانیازهای ویژه قرار دارد که توسط کارشناسان آموزشی طراحی شده‌اند تا یادگیری برای فرزندتان ساده‌تر و لذت‌بخش‌تر شود.

در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر یا سفارش کاربرگ‌ها و بسته‌های آموزشی، می‌توانید با شماره  ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید. خانواده توانمند؛ جایی برای رشد توانایی‌های کودک شما.

مقالات سایت خانواده توانمند

•  زیر و رو به کودکان با برنج
•  بالا و پایین به کودکان
• کوچک و بزرگ به کودکان
• عقب و جلو به کودکان
•  عدد سه به کودکان با درب بطری
•  عدد دو به کودکان با دوچرخه سبزیجات
•  عدد یک به کودکان با میوه سیخی
• همه هیچ مقداری به کودکان با آب پرتقال
•  تناظر یک به یک به کودکان با سر مدادی
• آموزش مفهوم کوتاه و بلند به کودکان با عروسک
• آموزش مفهوم داخل و خارج به کودکان با گربه
• آموزش ساعت به کودکان
• درمان اختلال ریاضی دانش آموزان ابتدایی
• درمان اختلال ریاضی در منزل
• آموزش ریاضی به کودکان کم‌توان ذهنی: شروع از نقطه قوت، پلی به سوی موفق
• آموزش ریاضی اول در منزل با جوراب و دکمه

• جدول ارزش مکانی کلاس اول: پایه‌های ریاضی را با بازی بسازیم