آیا نابینایی جنین قابل تشخیص است؟این سوال، شاید یکی از پرتکرارترین و نگران‌کننده‌ترین سوالاتی باشد که در ذهن والدین آینده نقش می‌بندد. قبل از تولد می توان، از سلامت کامل چشم‌های فرزندمان مطمئن شویم؟ در سونوگرافی و آزمایش‌ها دوران بارداری، نشانه‌ای از نابینایی وجود دارد؟

در مواجهه با این نگرانی، شاید داستان واقعی زندگی سهیل حسینی، تسکینی برای قلب‌های نگران باشد؛ داستانی که به ما یاد می‌دهد درک و ارتباط با کودک، همیشه فراتر از دیدن است.

دریچه‌ای که با صدای جغجغه باز شد…

وقتی سهیل  به دنیا آمد، هیچ‌کس متوجه نابینایی مادرزادی او نشده بود. همه چیز عادی به نظر می‌رسید؛ نوزادی سالم و آرام در آغوش پدر و مادرش. اما حدود چهار ماهگی، این پدربزرگ بود که با نگاهی عمیق‌تر، متوجه تفاوتی در نوه خود شد.

با قلبی نگران، پدربزرگ یک جعبه کبریت کوچک را با چند سنگ‌ریزه پر کرد و به یک جغجغه دست‌ساز تبدیلش کرد. او جعبه را جلوی چشمان نوه شیرینش تکان داد و منتظر واکنشی ماند. سکوت و بی‌تفاوتی سهیل، برای لحظه‌ای قلب پدربزرگ را لرزاند. او بار دیگر، با احتیاط بیشتری، جعبه را تکان داد و این بار آن را نزدیک گوش نوه برد. واکنش سهیل، بلافاصله و با چرخاندن سر به سمت صدا، نشان از حساسیت او به دنیای پیرامونش داشت. پدربزرگ، با درک و بینش عمیق خود، از همین آزمایش ساده به حقیقت تلخی رسید: سهیل نمی‌بیند، اما می‌شنود.

این داستان، به ما یاد می‌دهد که نابینایی همیشه با علائم ظاهری همراه نیست و در بسیاری موارد، با یک نگاه متفاوت و عمیق‌تر می‌توان به آن پی برد.

پاسخ به یک سوال نگران‌کننده: آیا نابینایی جنین قابل تشخیص است؟

صادقانه بگوییم، خیر، در اکثر موارد نابینایی جنین از داخل رحم مادر قابل تشخیص نیست.

• چرا؟
  • تشخیص نابینایی اغلب بر اساس فقدان عملکرد است، نه فقط ساختار فیزیکی. چشم جنین در رحم مادر به طور کامل تکامل پیدا نمی‌کند و بینایی تنها پس از تولد، با قرار گرفتن در معرض نور و محرک‌های محیطی رشد می‌کند.
  • سونوگرافی‌های روتین بارداری، عمدتاً بر روی ارزیابی اندام‌های اصلی، ستون فقرات و رشد کلی جنین تمرکز دارند. ساختار چشم بسیار کوچک و پیچیده است و بررسی دقیق آن معمولاً بخشی از این اسکن‌ها نیست.
  • در برخی موارد بسیار نادر، اسکن‌های تخصصی و پیشرفته می‌توانند ناهنجاری‌های عمده ساختاری در چشم را تشخیص دهند، اما این روش‌ها به صورت روتین برای همه انجام نمی‌شوند.

به همین دلیل است که تشخیص نابینایی معمولاً پس از تولد و بر اساس عدم واکنش نوزاد به نور، اشیاء و چهره‌ها صورت می‌گیرد.

گام بعدی چیست؟ اگر نگران هستید، این کارها را انجام دهید

1. علائم اولیه را بشناسید: در ماه‌های اول زندگی کودک، به واکنش‌های او توجه کنید. آیا به نور واکنش نشان می‌دهد؟ آیا چشمانش را روی اشیاء یا چهره‌ها متمرکز می‌کند؟ آیا با حرکت دادن اسباب‌بازی‌ها، چشمانش آن‌ها را دنبال می‌کند؟
2. به پزشک متخصص مراجعه کنید: اگر در مورد بینایی نوزاد خود نگرانی دارید، در اولین فرصت با پزشک اطفال مشورت کنید. تشخیص زودهنگام بسیار حیاتی است.
3. به توانمندی‌های دیگر او توجه کنید: همانطور که در داستان سهیل حسینی دیدیم، نابینایی پایان راه نیست. کودکان نابینا حواس دیگر خود (مانند شنوایی، لامسه و بویایی) را به شکلی خارق‌العاده تقویت می‌کنند.

یادتان باشد، تشخیص نابینایی آغاز یک مسیر پر از امید، رشد و توانمندی است.

ما در کنار شما هستیم

شاید این راهنما به سوال شما پاسخ داده باشد، اما می‌دانیم که مسیر پیش رو ممکن است پر از پرسش‌های جدید باشد. وب‌سایت خانواده توانمند اینجا است تا در هر گام از این مسیر، پشتیبان شما باشد.

• محصولات نابینایی: برای تهیه اسباب‌بازی‌ها و ابزار آموزشی مناسب کودکان نابینا می‌توانید به فروشگاه ما مراجعه کنید.
• محتوای آموزشی: برای دسترسی به مقالات و راهنمای کامل توانبخشی، بازی‌ها و روش‌های آموزشی مخصوص نابینایان می‌توانید از محتوای آموزشی وب‌سایت استفاده کنید.

با ما همراه باشید. نابینایی پایان راه نیست، آغاز نگاهی تازه به جهان است.

 برای دریافت مشاوره و راهنمایی بیشتر، با ما تماس بگیرید: ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱

مقالات

در سایت خانواده توانمند به انواع سوالات والدین کودکان نابینا درباره نحوه آموزش آنان پاسخ داده ایم از جمله:

•  آشنایی با نحوه چیدمان میز و سفره مناسب کودکان نابینا

• 20 بازی با بچه نابینا

• چگونه بفهمیم چشم نوزاد سالم است؟ راهنمای کامل والدین

•  آموزش مسواک زدن به کودکان نابینا
• استقلال حرکتی نابینایان
•  تقویت حواس نابینایان
•  کاردرمانی کودکان نابینا
•  نحوه آموزش کودکان نابینا
•  خرید اسباب بازی برای کودکان نابینا
• معرفی انواع تجهیزات کودکان و افراد نابینا و کم بینا
• تقویت عضلات دست کودکان نابینا با اسکیت
• تقویت عضلات انگشتان دست کودکان نابینا
• آموزش بریل آموزی به کودکان نابینا

• هدیه مناسب برای نابینایان

• یادگیری خط بریل با بهترین ابزار

• چگونه با لوح و قلم بریل بنویسیم؟

•  راهنمای جامع انتخاب انواع لوح و قلم بریل

• لوازم التحریر نابینایان کلید سواد لمسی

•  نحوه آموزش خودآرایی را در قالب پادکست  ارائه کرده ایم.