ضرورت توانمند سازی والدین کودکان استثنایی

توانمند سازی والدین کودکان استثنایی چه نقشی در رشد و پرورش آن‌ها دارد؟ همه‌ی ما می‌دانیم که دوره رشد و پرورش کودکان در سال‌های ابتدای زندگی آنها است.چرا که او در دوره اولیه زندگی خود تکلم و راه یافتن را می‌آموزد، طرح سوالات پی در پی و دویدن‌های این طرف و آن طرف توسط  کودک رشد ذهنی و جسمی او را فراهم می‌کند و به طور کلی پایه‌های تفکر و شخصیت زبان کودک در سنین اولیه زندگی کودک پی‌ریزی می‌شود.

کودک ضمن رشد کردن، به تدریج  استقلال و آزادی بیشتر بدست می آورد. بیشتر صاحب نظران بر این عقیده‌اند که اساس شخصیت انسان در سال‌های اولیه زندگی پی‌ریزی می‌شود و اگرچه رویدادهای بعدی زندگی تا اندازه‌ای رفتار فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد، نمی‌تواند تاثیرات گذشته را به طور کامل از بین ببرد.

از سویی دیگر سلامت روانی و شخصیت فرد بیشتر تحت تاثیر نوع روابطی است که کودک با خانواده خویش برقرار کرده است.فعالیت کودکان در سال‌های اولیه زندگی اهمیت خاصی دارد، کودک انرژی خود را صرف کارهایی می‌کند که برایش خوشایند است. او حاضر است بیفتد، ضربه بخورد و بگرید، اما دست از فعالیت های خود برندارد.

 

نقش مهم خانواده‌ها در رشد و پرورش کودکان

در این سن (دوران کودکی) شخصیت از طریق برخوردهای اجتماعی، قدرت زبان، هوش و دریافت‌های حسی و حرکتی شکل می‌گیرد و تحول می‌یابد؛ این تحول از اهمیت به سزایی برخودار است.تجارب کودکان در این سنین، بر تحول شخصیت او اثرات عمیق و پایدار برجای می‌گذارد و بر همین اساس است که دست اندرکاران تعلیم و تربیت بر تاثیر آموزش و پرورش در این سنین بیش از سنین دیگر تاکید ورزیده‌اند.

از سویی دیگر با توجه به استعداد و توانایی‌ها فراوان کودک در این سنین آموزش آن‌ها به سهولت انجام می‌گیرد و اثرات آن به کندی از بین می رود.او به سرعت آموزش‌ها را در موقعیت‌های پیچیده زندگی به کار می‌گیرد و به همین علت این دوره را دوره حساس در یادگیری می‌نامند تجاربی که کودکان از طریق محرکات محیطی خود کسب می‌کنند و نیز مطالبی که از طریق آموزش یاد می‌گیرند، از طریق حواس پنج‌گانه ادراک می‌شوند.

کودک عادی از این حواس به طور کامل برخوردارند اما کودکان استثنایی ممکن است در یک یا چند حواس دچار مشکل باشند، بنابراین کسب  تجارب و یادگیری و پرورش ذهنی  و جسمی آن‌ها از این طریق  مختل می‌گردد.خانواده در تمام جنبه‌های تحول کودک به خصوص در سنین اولیه رشد یعنی دوره قبل از دبستان، نقش اساسی دارد و کودک به دلیل محدودیت های تحولی، به کمک سایرین، برای برطرف کردن نیازهای اساسی از جمله نیازهای عاطفی و فیزلوژیک، نیازمند است.لذا تنها جایگاهی که در این دوره حساس و حیاتی تکیه گاه کودک است و او را مورد توجه و حمایت قرار می‌دهد، خانواده است.

 

جهت گرفتن مشاوره رایگان و دریافت خدمات گفتاردرمان و کاردرمانی و توانبخشی از سایت خانواده توانمند با این شماره ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید.

نقش کلیدی و حساس خانواده در مورد کودکان استثنایی

نقش کلیدی و حساس خانواده در مورد کودکان استثنایی بنابر دلایلی همچون مسائل زیر نیاز به توانمند سازی والدین کودکان استثنایی را زیاد می‌کند:با توجه به مشکلات کودک استثنایی در زمینه‌هایی چون نارسایی در گفتار و کلام، نارسایی در برقراری ارتباط زبانی، نارسایی در برقراری ارتباط چشمی، عدم تعادل جسمی و ذهنی، در خود فروماندگی و اختلالات رفتاری و کم شنوایی یا ناشنوایی و سایر مسائل دیگر اهمیت نقش مرکزی خانواده دو چندان خواهد شد، چرا که این قبیل کودکان به حمایت بیشتر و طولانی‌تر خانواده نیازمند هستند.

اکثر خانواده‌ها اولین باری است که یک کودک استثنایی را در محیط خانواده خود احساس می‌کنند در نتیجه  تجربه کافی در برخود با چنین کودکی را ندارند و از مهارت‌های لازم برای پرورش قوای فکری و ذهنی او برخوردار نیستند.ترییت و آموزش کودکان استثنایی به ویژه ( ناشنوا و نابینا) در مراحل اولیه رشد در خانه  و با اسلوب و روش‌های صحیح تربیتی و آموزشی، بیش از سایر والدین در ساخت شخصیت فردی فرزند احساس می‌شود.

لذا باید آنها را به  طریقی هدایت نمود تا بتوانند با فراهم آوردن زمینه مناسب در محیط خانوادگی به خصوص در دوران اولیه رشد، که مهم‌ترین سال‌ها از نظر فراگیری  و تکوین رشد ذهنی  و زبانی است و بسیاری از قوای فرد در این دوره تکامل می‌یابد( قوای زبانی) موجبات هرچه بهتر پرورش و تربیت کودک را فراهم ساخت.آموزش والدین می‌تواند والدین را در ایجاد زمینه‌های مناسب برای رشد عقلانی کودکانشان در سنین اولیه حیات آماده کند.

اگر توانایی یادگیری و رشد عقلانی مناسب در دوران بسیار مهم شیرخوارگی در کودکان از طریق تحریک شناختی زود هنگام  و فعالیت‌های فیزیکی ایجاد شود به راحتی نیروهای بالقوه عقلانی کودکان شکوفا می‌شود و کودکانی که در این مورد از والدین  مطلع و ماهری برخوردار نبوده‌اند مغزشان نسبت به کودکان معمولی در همان سن رشد کمتری می‌کند.

 

آموزش برای توانمند سازی والدین کودکان استثنایی

آموزش خانواده کودکان استثنایی می‌تواند خانواده‌های این کودکان را با مهارت‌های عملی مورد نیاز زندگی کودک آشنا نماید تا خانواده‌ها با فراهم کردن محیطی مناسب برای کودک خود زمینه پرورش قوای ذهنی و جسمانی او را فراهم نمایند. محیط خانواده یک محیط  غیر رسمی است که زمینه‌های لازم برای پرورش بسیاری از استعدادهای بالقوه کودک استثنایی را می‌تواند شکوفا سازد، بنابراین باید این عقیده را به والدین انتقال داد که آنها می‌توانند زمینه‌های لازم برای پرورش فکری و ذهنی کودکانشان را از طریق فراهم آوردن موقعیت‌های گوناگون در زندگی خانوادگی برای کودک خود فراهم آورند.

خانواده توانمند همیار خانواده کودکان با نیازهای ویژه

تقویت و توانمندی والدین یعنی این که خانواده‌ها برای تامین نیازهای کودک خود به دست عمل بزنند. اکنون از والدین کودکان استثنایی انتظار می‌رود که در مراقبت از کودک خود نقش عمده و تعیین کننده داشته باشد، وظیفه متخصصان این است که مشاوره مورد نیاز و اندرزهای خود را در اختیار والدین قرار دهند. بسیاری از برنامه‌های مداخله را یک تیم چند رشته‌ای طراحی و نظارت می‌کند. این تیم می‌تواند از معلم کودک، پزشکان، درمانگران و والدین تشکیل شود.

 

توانمند سازی والدین کودکان استثنایی،آموزش دادن کودکان استثنایی با بازی

 

خانواده به عنوان همکاران در برنامه آموزش کودک

والدین به عنوان همکاران در برنامه آموزش کودک سه کار مهم انجام می‌دهند:

  1. اولا مشاهدات آنها از کودک برای متخصصان منبع اطلاعات مهمی است، این اطلاعات بخشی از اساس برنامه آموزشی کودک و ارزیابی آن را تشکیل می‌دهند.
  2. ثانیا والدین به ویژه والدین کودکان پیش دبستانی، در فرآیند آموزشی نقش فعالی دارند، آنها می‌توانند از طریق اعضای تیم تعلیم داده شوند تا مهارت‌های ویژه (مهارت‌های زندگی، مهارت‌های پیش‌دانشگاهی، مهارت حرکتی، مهارت‌های ارتباطی) را به کودکان‌شان آموزش دهند.
  3. ثالثا با آموزش می‌توانند یادگیری کودکان را افزایش دهند، آن‌ها می‌توانند به کارگیری مهارت‌های عملی کودک را که در مدرسه یاد می‌گیرد در خانه نیز مورد مشاهده قرار دهند، این تغییر در طول زمان باعث شده است که والدین به نقش تعمیم گیرنده بیشتر نزدیک شوند یا حداقل باعث شده است آنها علایق و توانایی‌های کودک را با دیگران در میان بگذارند.

مادر و فرزند استثنایی باید یاد بگیرند چگونه با ناتوانی کنار بیایند و چگونه بهتر زندگی کنند.

 

زندگی با کودک با نیازهای ویژه

زندگی با کودک با نیازهای ویژه بدین معنا نیست که تسلیم آن شویم و دست روی دست بگذاریم، بلکه باید تلاش کرد از تمام امکانات، روش‌ها، فرصت‌ها و وسایل ارتباطی استفاده کرد.برنامه‌های اصلاحی که برای کمک به کودکان استثنایی در جلسات آموزش خانواده تهیه می‌شوند باید مبتنی برمولفه‌هایی نظیر توانایی کودک، منابع بالقوه درون خانواده، مدرسه و شبکه‌های تخصصی باشند، این برنامه‌ها باید ساختارمند بوده و به شکل متوالی و پیوسته ارائه شوند.

با توجه به اینکه با ورود این کودکان، بهداشت روانی خانواده از حالت تعادل خارج می‌شود، لذا باید خانواده را در پذیرش این کودکان توانمند کنیم تا مهارت‌های فرزند پروری را برای کودکانی با شرایط ویژه آموزش ببینند که این خدمات توسط تیم مشاوره و  توانبخشی به خانواده‌ها ارائه می‌شود.

جهت دریافت خدمات اینجا کلیک کنید

باید اذعان نمود که والدین زمانی می‌توانند چیزی را یاد بگیرند که به تجربه و رابطه آنها با فرزندشان مربوط باشد. در برنامه‌های آموزش والدین، باید در زمینه مسائل گوناگون کودکان بحث و گفتگو شود؛ تا از این طریق بر توانمندی والدین در تربیت کودک استثنایی خود افزوده گردد.

خانواده توانمند به خانواده‌های کودکان با نیازهای ویژه چه کمکی می‌کند؟

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه به همراه خانواده‌شان از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب، صنایع دستی و…) متناسب با نیازهای خود بدون هرگونه محدودیت  زمانی و مکانی از خدمات گفته شده بهره‌مند شوند.

جهت استفاده یا مشاوره گرفتن از خدمات خانواده توانمند باید چکار کنیم؟

۱. در قسمت ورود /ثبت‌نام خدمات گیرنده ثبت‌نام کنید.

۲.خدمات یا محصول مورد نظر خود را جست‌وجو و یا در صورت تمایل رزو کنید.

۳. از طریق شماره تلفن ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ مشاوره و آگاهی لازم را دریافت کنید.

چگونه می‌توان محصولات و خدمات خود را در  سایت خانواده  توانمند معرفی کنیم؟

جهت ثبت خدمات و محصولات خود در سایت‌؛ شما عزیزان می‌توانید فرم همکاری را پر کنید تا تیم خانواده توانمند در اسرع وقت جهت هماهنگی لازم با شما تماس بگیرند.