• خاله: خودش خوب میشه، اینقدر دکتر دکترش نکن!!!
  • همسایه: تخم کفتر بده بخور خوب میشه!!!
  • دوستان: دختر خواهر منم، تا 4 سالگی حرف نزد اما الان مثل بلبل حرف میزنه.
  • مادر بزرگ و پدر بزرگ: عموش هم همین طور بود، خودش خوب شد. 
  • همکاران پدر: مگه پولت زیادیه که ببری گفتار درمانی؟خوب میشه.
  • متخصص اطفال: تا 5 سالگی وقت داره حرف میزنه.

چند وقت پیش علی 6 ساله؛ برای گفتار درمانی به کلینیک من اومد. علی تاخیر شدید گفتار داشت از طرفی هم گفتارش خیلی ناواضح بود. مادرش نقش مترجم رو داشت. به خاطر مشکلات گفتاری، علی عصبی شده بود، چون کسی حرفاشو نمی‌فهمید. پدر و مادرش افسوس می‌خوردند که کاش زودتر اقدام کرده بودند..

این تنها یک مورد نیست، متاسفانه ما در طول هفته با چندین مورد از این کودکان مواجه می‌شویم، که درسنین بالا مشکلات گفتاری دارند و خانواده به امید درمان خود به خود، هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند و با حرف‌های اطرافیان زمان درمان فرزند دلبند خود را از دست می‌دهند .امیدوارم یاد بگیریم در حیطه‌ای که تخصص نداریم، نظر ندهیم چرا که نظر غیر کارشناسی ممکن است زندگی یک فرد و یا خانواده را تحت تاثیر قرار دهد.

خانواده‌های عزیز لطفا هر وقت نسبت به وضعیت گفتار و زبان کودک خود دچار شک شدید، از متخصص گفتاردرمانی مشورت بگیرید، ما با ارزیابی دقیق وضعیت گفتار و زبان کودک، اختلال گفتاری کودک را تشخیص می‌دهیم و در گام بعد راه درمان آن را طراحی می‌کنیم و با کمک شما خانواده‌ها مسیر گفتاردرمانی را طی می‌کنیم، تا با نتیجه دلخواه برسیم. 

شما خانواده‌ها در پیشرفت گفتار کودک خود نقش به سزایی دارید. شما با انجام گفتار درمانی در منزل، می‌توانید مهارت‌های کلامی که کودک دلبند شما در کلینیک کسب کرده را  با تمرین و تکرار تثبیت کنید . این‌ کار باعث تسریع رشد گفتار و زبان کودک شما می‌شود.

 در ضمن گفتار درمانی در منزل تنها انجام تمرینات گفتاردرمانی نیست. با توجه به مشکل کرونا خیلی از خانواده‌ها، درمان کودکان خود را به پس از کرونا موکول کرده‌اند !!! در حالی که مشخص نیست کرونا چه زمانی تمام خواهد شد. بهتر است خانواده‌ها در این شرایط، از مزایای گفتاردرمانی در منزل که به صورت حضوری و آنلاین است استفاده کنند تا مشکل کودکشان بزرگتر نشود.

 یکی از مزایای گفتار درمانی چه به صورت حضوری باشد چه آنلاین، این است که خانواده همزمان می‌توانند آموزش ببینند و نیاز برای هزینه رفت و آمد نیست و خانواده می‌تواند از این زمان را برای انجام تمرین‌های گفتار درمانی استفاده کنند.

شاید از خودتان بپرسید از کجا متوجه شویم کودکمان نیاز به گفتاردرمانی دارد؟ در این قسمت از مقاله قراره با کودکانی آشنا شویم که نیاز به خدمات گفتاردرمانی دارند لطفا همراه ما باشید.

 چه زمانی کودک باید خدمات گفتار درمانی و تمرينات ويژه‌ی گفتاری دريافت نمايد؟ 

  • اگر فرزند شما؛ شیرخوار است و در مکیدن و بلعیدن مشکل دارد و یا به طور کلی در هر سنی  که  فرد در مکیدن، بلعیدن و جویدن مشکل داشته باشد. 
  • در سال اول زندگی چنانچه فرزند شما  مطابق سایر همسالان صداسازی و غان و غون ندارد.  اگر یک ساله شده است  اما به صدا کردن اسمش واکنشی نشان نمی‌دهد. 
  • اگر در سال دوم زندگی از کلمه برای برقراری ارتباط استفاده نمی‌کند و جملات دو کلمه‌ای ندارد. 
  • چنانچه  فرزند شما سه ساله است اما جملات سه کلمه‌ای نمی‌گوید. 
  • چهار ساله است اما گفتارش برای دیگران واضح نیست و والدین باید نقش مترجم را برای وی داشته باشند. 
  • اگر پنج ساله شده است اما در تلفظ بعضی صداها موفق نیست و خطا دارد. 
  • شش ساله و کلاس اولی است اما در ‌یادگیری حروف الفبا، بخش کردن کلمات و صداکشی مشکل دارد. 
  • کلاس دوم است اما در روان خوانی کتاب درسی و جمله‌سازی مشکل دارد.
  • کلاس سوم است اما در نوشتن انشا و درک معنای آنچه می‌خواند مشکل دارد. عملیات ریاضی را به خوبی انجام می‌دهد اما در حل مسئله‌های ریاضی مشکل دارد.  
  • در هر سنی که لکنت دارد به ویژه در سنین پیش از دبستان زیرا زمانی‌ که بسیاری از استرس‌های معمول روی کودک وجود دارد رشد گفتار و زبان، رشد رفتاری، رشد اجتماعی‌ و… اختلال پیدا می‌‌کند. تکرار احساسات منفی‌ و ایجاد نگرش منفی‌ درباره خود و ارتباط،  در فرد دارای لکنت مشکل وی را حادتر می‌‌کند. 
  • چنانچه فرزند شما در هر سنی است اما تو دماغی صحبت می‌کند.
  • کم شنوا یا بد شنوا  است و به این دلیل مشکلات گفتاری دارد. 
  • به دلیل ضعف یا فلجی اندام‌های گفتاری خوب صحبت نمی‌کند. صدای او نسبت به همسالانش گرفته و خشن  است.

پس کی بهش کلمه یاد میدید؟

پدر و مادر به همراه کودک وارد اتاق گفتاردرمان می‌شوند و از گفتاردرمان می‌خواهند که هرچه زودتر مشکل گفتار کودکشان درمان شود. در گام اول گفتار درمانگر، کودک را ارزیابی می‌کند. در این جلسه است که گفتاردرمانگر متوجه می‌شود که کودک شما هنوز مهارت‌های ارتباطی و زبانی اولیه را ندارد. و همین باعث شده تا کودک شما حرف نزد یا ارتباط گفتاری خوبی با دیگر افراد نداشته باشد.

عموما اینجا برای اکثر خانواده‌ها هم سخت است و هم خوشایند. سخت از این جهت  که الان می‌فهمند تمام باورهایی که دوستان و اطرافیانشان در مورد گفتار و زبان کودک آنها گفته‌اند برداشت اشتباهی بوده است. و خوشایند از این جهت که بر ترس خودشان غلبه کردن و بعد از مدتی متوجه شده‌اند که مشکل فرزندشان چه چیزی است.

گفتار در واقع همان بیان صداها و کلمات است و یک شیوه‌ی متداول برای برقراری ارتباط است. زبان نیز یک سیستم ذهنی است که شامل کلمات و قواعد استفاده از آنها است. زبان‌های مختلف هم برای برقراری ارتباط دیگران بوجود آمده است. ارتباط فرآیندی است که طی آن افراد اطلاعات، ایده‌ها ،نیازها و خواسته‌های خود را با هم تبادل می‌کنند. در واقع گفتار و زبان بخشی از فرآیند بزرگتری به نام ارتباط هستند، پس اگر ارتباطی وجود نداشته باشد، عملا گفتار و زبان هیچ کاربردی برای نخواهد داشت!!!

در روند رشد طبیعی ابتدا مهارت‌های ارتباطی شروع به رشد می‌کند و بعد در بستر این ارتباط، دانش زبانی پایه‌ریزی می‌شود. و بعد از یک سال فراگیری مهارت‌های ارتباطی و زبانی، در نهایت کودک موفق می‌شود اولین کلمات را بیان کند. برای اینکه کودک بتواند کلمه بگوید، باید مراحل درمان را به طور کامل بگذارند. گفتاردرمانگران مراحل آموزش گفتار را به ترتیب زیر  طی می‌کنند.

  1.  توجه مشترک
  2. نوبت گیری
  3. تقلید
  4. مجموعه‌های انتظاری
  5. درخواست اعتراض
  6. ژست‌ها و اشارات
  7. صداسازی
  8. حرکت نمادین
  9. درک کلامی
  10. گفتار

صادقانه بگوییم. اگر کودک شما مراحل اولیه را طی نکرده باشد، منطقی نیست که انتظار داشته باشید کودک شما گفتار داشته باشد.

تمرین نمی‌کنم ولی انتظار پیشرفت دارم!

خیلی از والدین ماه‌ها و سال‌ها کودک خود را به گفتاردرمانی می‌برند ولی تغییر خاصی در گفتار کودک ایجاد نمی‌شود. متاسفانه خیلی از  والدین دیر یا زود درمان را قطع می‌کنند.  و در نهایت به این نتیجه می‌رسند که جلسات گفتاردرمانی هیچ فایده‌ای ندارد.

دلیل این کار به رفتار شما والدین مربوط می‌شود. چرا که در جلسات گفتار درمانی فرزند خود حضور فعال نداشته‌اید، تنها خود را مسئول رساندن کودکان به کلینیک دانسته‌اید و توقع دارید که با یک جلسه نیم ساعته یا یک ساعته و به کمک گفتاردرمانگر مشکل گفتار کودک حل شود.!!!

در حالی که شاید نمی‌دانید که مهارت گفتار، زبان، ارتباط جز مهارت‌های هستند که باید با تمرین و تکرار به کودک آموزش داده شود و هیچ راه فوری و بدون زحمتی برای یادگیری این مهارت‌ها وجود ندارد.!!!

 نمی‌توان از کودک انتظار داشت که بدون تمرین و تکرار به زبان مادری تسلط پیدا کند. اگر پدر و مادر حضور فعال در جلسات درمانی کودک نداشته باشند و تمرینات گفتاردرمانی کودکان را در خانه انجام ندهند، کودک پیشرفت محسوسی نخواهد داشت و روند درمان کند پیش خواهد رفت. اگر تمایل دارید تغییری در عملکرد کودک‌تان ایجاد شود، اول از همه باید مسئولیت درمان کودکتان را به عهده بگیرید و تغییرات اساسی در رفتار و اعمال خود ایجاد کنید.

با هزینه‌های بالای گفتار درمانی چکار کنم؟

برای هیچکس پوشیده نیست که هزینه‌های گفتار درمانی برای بیشتر خانواده‌ها سنگین و در بعضی از مواقع غیر قابل پرداخت است. و همین ناتوانی مالی باعث می‌شود که والدین برای درمان فرزندان خود اقدام خاصی نکند و یا درمان کودک به تعویق بیفتد. 

اما واقعا راهکار چیست؟ درمان یا عدم درمان!! همانطور که در پاراگراف قبلی هم اشاره کردیم شما والدین باید با تمرین و تکرار در کنار گفتاردرمانگران باشید. اما چه جوری؟؟ مگر شما تخصص دارید. بله. درست فرمودید. شما تخصص ندارید اما شاید بتوانید با چند بازی ساده و جذاب  سبب تسریع درمان فرزند خودتان شوید. اگر  دارید از خودتون می‌پرسید چگونه؟؟ بهتر است تا انتها این نوشته با ما همراه باشید و به ما اعتماد کنید. و از همین الان گفتاردرمانی کودک را از خانه خود شروع کنید.

قبل از هر چیز بهتر است کودک متوجه نباشد که شما روی افزایش مهارت‌های او کار می‌کنید. او باید تصور کند که در این زمان، اوقات شاد و سرگرم‌کننده‌ای را به صورت انجام انواع بازی‌ها با والدین خود سپری می‌کند، بنابراین داشتن خلاقیت در این زمینه به والدین کمک زیادی می‌کند تا راحت‌تر بتوانند کودک را با خود همراه کنند. در این قسمت راهکارهای خلاقانه برای انجام گفتاردرمانی در منزل را، ارائه می‌دهیم.

برای رشد گفتار و زبان کودک می‌توانید از اسباب بازی‌ها استفاده کنید. که رشد گفتار و زبان او را تسریع کند. بهترین اسباب بازی‌ها برای رشد گفتار و زبان کودکان:

  • اسباب بازی‌های بدون صدا
  • اسباب بازی‌های بدون باطری
  • اسباب بازی‌هایی که روی الفبا و اعداد تمرکز ندارند.
  • اسباب بازی‌های ساده
  • والدین نیز می‌تواند نقش اسباب بازی داشته باشند

اسباب بازی‌های بدون صدا

 تصور کنید که همه ماشین‌ها و اسباب بازی‌های کودک شما صدا دار باشند و با یک دکمه یک عالمه صدا تولید کنند. کودک شما فقط شنونده این صداها خواهد بود. ولی وقتی اسباب بازی‌ها بی صدا باشند،کودک شروع به صدا سازی به جای آنها می‌کند. مثل: میو میو ، قام قام، هو هو چی چی و….

اسباب بازی‌های بدون باطری

اسباب بازی‌هایی که بدون باطری هستند مطمئنا جز اسباب بازی‌هایی هستند که صدا تولید نمی‌کنند و حرکت نمی‌کنند! و این باعث می‌شود که خود کودک شروع به حرکت آن و تولید صدا برای آن کند.

اسباب بازی‌های که بروی الفبا و اعداد تمرکز ندارند

فراموش نکنید در مراحل اولیه رشد مهارت‌های زبانی در کودک بهتر است که تمرکز روی زبان کاربردی و واژگان کاربردی باشد. اعداد و حروف الفبا اصلا در اولویت یادگیری نیستند.

اسباب بازی‌های ساده

از اسباب بازی‌هایی شبیه لگو، ماشین (بدون باطری) عروسک‌ها، خانه عروسکی استفاده کنید. این نوع اسباب بازی‌ها بستر بازی‌های بدون ساختار و انتها باز را فراهم می‌کند که در آن فرصت ارتباط‌های زیادی فراهم می‌شود.

والدین نیز می‌تواند نقش اسباب بازی داشته باشند

والدین بهترین اسباب بازی برای کودکان خود هستند با کودک خود بازی کنید.

  اسباب بازی ضروری برای رشد گفتار کودک

  • توپ: انداختن توپ به سمت همدیگر بازی فعال و حرکتی را می‌سازد که می‌تواند مهارت‌های زیادی مثل توجه و تقلید و نوبت گیری را تقویت کند.
  • ماشین: ماشین‌ها می‌توانند فرصت‌های یادگیری زیادی را ایجاد کنند مثلا می‌توانید صدای وسایل نقلیه مثل( قان، قان) را تقلید کنید.
  • حباب ساز: حباب سازها وسایل بسیار مهمی هستند که می‌توان از آنها برای ایجاد تماس چشمی بهتر با کودک و تمرین ژست‌ها استفاده کرد.
  • پازل‌های اعضای بدن: با استفاده از پازل همزمان می‌توانیم اعضای بدن را به کودک آموزش دهیم.
  • وسایل آشپزخانه: وسایل آشپزخانه از بهترین وسایل بازی برای کودکان با تاخیر زبانی است چون کودک طی بازی با وسایل آشپزخانه مهارت تقلید کردن را  به خوبی می‌آموزد.
  • تلفن اسباب بازی: این اسباب بازی هم برای تمرین تقلید کردن و هم  برای بازی‌های وانمودی فوق العاده است.
  • ماکت حیوانات: با استفاده از ماکت حیوانات مختلف همراه با بازی می‌توانید صدای حیوانات مختلف و اسم حیوانات را به کودک آموزش دهید.
  • کتاب داستان: کتاب داستان جز اسباب بازی‌ها نیست اما یک ابزار بسیار مهم و کارا برای یادگیری زبان در کودکان است.

هشت اصل طلایی برای گفتاردرمانی درمنزل

  1. با کودک رو در رو صحبت کنید. یکی از کلیدهای مهم در ارتباط موثر با کودک چهره به چهره شدن با کودک هست! مقابل کودک زانو بزنید و با او صحبت کنید تا او بتواند چهره شما وحالت‌ها و صورت شما را ببیند.
  2. از تک کلمه و یا عبارات کوتاه استفاده کنید.درک جملات پیچیده و طولانی برای کودکان سخت و پیچیده است.
  3. شمرده، شمرده و آهنگین صحبت کنید.این کار به پردازش بهتر و سریعتر زبانی کودک کمک میکند.
  4. به کودکان زمان بدهید تا گفتار شما را پردازش کند و فرصت پاسخ داشته باشد!لطفا کمی بین جملات‌تان مکث کنید. دوگفته، بیان کنید و ده ثانیه مکث کنید تا کودک فرصت پردازش و در صورت تمایل فرصت پاسخ داشته باشد.
  5. لطفا  زیاد سوال نپرسید. مرتب سوال پرسیدن و گفتن« بگو این چیه، بگو اون چیه» تنها دستاوردی که دارد این است که ارتباطتان را مختل می‌کند.
  6. موقع صحبت کردن و گفتگو با کودک سعی کنید از اشاره استفاده کنید.در مراحل اولیه فراگیری زبان استفاده از  اشاره همراه با نام بردن اشیا یا توصیف آنها یادگیری را در کودک تسریع می‌کند.
  7. در مورد هر چیزی که توجهش را جلب می‌کند صحبت کنید.فعالیت‌های روزانه بستر خوبی برای گفتگو و یادگیری است. همیشه حرفی برای گفتن با کودک داشته باشید
  8. نوبت را در گفتگو رعایت کنید.تصور کنید که کودک شما باید فقط شنونده سخنرانی‌های شما باشد. مهارت نوبت‌گیری در گفتگو از همان دوران نوزادی شکل می‌گیرد و لازم است. که این مهارت را در کودک تقویت کنیم.

واقعیت این است که لازمه والدین با کودک در سطح مهارت‌های زبانی کودک و نهایتا یک پله بالاتر صحبت کند، اما در یک ساختار صحیح زبانی! این نکته بسیـــــــار مهم است! که باعث پیشرفت مهارت کلامی کودکان می‌شود.

چالش‌های گفتاردرمانی  در منزل

معمولا یکی از چالش‌هایی که والدین در انجام گفتاردرمانی در منزل دارند این است که  وقتی قصد دارند مهارت کلامی به کودک خود آموزش دهند، کودک به اندازه کافی توجه نمی‌کند و زود خسته می‌شود!!! یکی دیگر از چالش‌های خانواده‌ها این است که وقتی قصد دارند با بازی به بچه آموزش بدهند بچه‌ها زود از یه بازی خسته می‌شوند و سراغ بازی دیگر می‌روند!!! 

  • به نظر شما آیا این موضوع نگران کننده است؟
  • چه زمانی نگران کننده است و چه زمانی طبیعی است؟

این موضوع به سن کودک بستگی دارد قبل از اینکه  نگران شوید باید بدانید که: 

یک کودک به طور طبیعی در هر سن باید بتواند مهارت توجه و تمرکز لازم را داشته باشد و بتواند روی یک فعالیت تمرکز کند. در این قسمت متناسب سن کودک، مهارت توجه و دقت را ارائه کرده‌ایم تا شما انتظار واقع بینانه از فرزند خود داشته باشید.

  1. 2 سالگی    4 الی 10 دقیقه
  2. 3 سالگی     6الی15 دقیقه
  3. 4 سالگی     8الی20 دقیقه
  4. 5 سالگی     10 الی 25 دقیقه
  5. 6 سالگی     12 الی 30 دقیقه
  6. 7 سالگی     14 الی 35 دقیقه
  7. 8 سالگی      16 الی 40 دقیقه

زمانی که گفتار درمانی کودکان در منزل را انجام می‌دهید این راهنما به شما کمک می‌کند که بتوانید انتظارات واقع بینانه و منطقی از کودک خود داشته باشید. مثلا اگر کودک شما 3 ساله باشد انتظار نداشته باشید نیم ساعت روی یک بازی یا فعالیت تمرکز کند و خسته نشود!!! شما می‌توانید در عوض گفتاردرمانی در منزل را در3نوبت  10 دقیقه‌ای یا 6 نوبت 5 دقیقه‌ای به کودک ارائه دهید. اگر مدت زمان حفظ توجه در کودک شما، کمتر از میانگین طبیعی در سن خودش است، حتما برای ارزیابی دقیق‌تر به یک متخصص مراجعه کنید.

حرف دل گفتاردرمانگران

خانواده های عزیز لطفا در مسیر توانبخشی فرزند خود همراه متخصصین کودکتان باشید و مسیر توانبخشی را با صبوری طی کنید. شما مهمترین عضو زندگی کودکتان هستید. پس صبورانه در کنار ما باشید و با انجام تمرینات و روش های گفتار درمانی کودکان به آنها میدان یادگیری  دهیم.

خانواده توانمند به خانواده‌های کودکان با نیازهای ویژه چه کمکی می‌کند؟

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه به همراه خانواده‌شان از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب، صنایع دستی و…) متناسب با نیازهای خود بدون هرگونه محدودیت  زمانی و مکانی از خدمات گفته شده بهره‌مند شوند.

جهت استفاده یا مشاوره گرفتن از خدمات خانواده توانمند باید چکار کنیم؟

۱. در قسمت ورود /ثبت‌نام خدمات گیرنده ثبت‌نام کنید.

۲.خدمات یا محصول مورد نظر خود را جست‌وجو و یا در صورت تمایل رزو کنید.

۳. از طریق شماره تلفن ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ مشاوره و آگاهی لازم را دریافت کنید.

چگونه می‌توان محصولات و خدمات خود را در  سایت خانواده  توانمند معرفی کنیم؟

جهت ثبت خدمات و محصولات خود در سایت‌؛ شما عزیزان می‌توانید فرم همکاری را پر کنید تا تیم خانواده توانمند در اسرع وقت جهت هماهنگی لازم با شما تماس بگیرند.