بینایی یکی از حواس انسان می باشد که اختلال یا فقدان آن باعث بروز مشکلات بسیاری می شود که این مشکلات را در افراد کم بینا و نابینا مشاهده می نماییم. کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان راهی برای آموزش زندگی مستقل به آنان است. در این مقاله به نقش کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان می­پردازیم.

کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان

کاردرمانی بر روی راه­هایی برای ایجاد محیط راحت­تر برای کسانی که کم بینایی و نابینا هستند متمرکز است. دستگاه­هایی برای کمک به نابینایان و کم بینایان برای دستیابی به استانداردهای بالاتر زندگی وجود دارد. برخی عبارتند از دستگاه­های الکترونیکی، مدال­ها با سیستم­های هشدار اضطراری مجازی، سیستم­های صوتی و هوشمند صندلی چرخدار است.

در کلینیک­های بازتوانی بینایی، اپتومتریست و کاردرمانگران با استفاده از وسایل کمک بینایی اپتیکی، غیر اپتیکی و وسایل کمک زندگانی و وسایل توانبخشی نابینایان و کم بینایان، تلاش می­کند دید باقی مانده کم بینایان را بهبود بخشد و به افراد نابینا نیز روش زندگی بدون حس بینایی را آموزش می دهند تا بتوانند ازسایر حواس خود استفاده کنند، به گونه­ای که فرد بتواند فعالیت­های روزمره خود را انجام دهد.

تاثیر کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان

مغز با دریافت محرکات حسی رشد می‌کند و پروسه‌ی یادگیری اتفاق می‌افتد. اما کودکانی که اختلالات بینایی نظیر کم‌بینایی و نابینایی دارند، به علت عدم دریافت مدالیته‌های حسی کافی، رشد شناختی و حرکتی‌شان دچار مشکل می‌شود و رشد طبیعی ذهنی و جسمی را نخواهند داشت. اما با کاردرمانی می­توانند با محیط پیرامون خود ارتباط برقرار کنند و راه و رسم زندگی را بیاموزند. کاردرمانی راهی برای برطرف کردن نیازهای کودکان نابینا و افراد نابینا است.

کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان به دو شاخه‌ی کاردرمانی جسمی و کاردرمانی ذهنی تقسیم می‌شود:

کار درمانی جسمی

کاردرمانی جسمی نابینایان در جبران تاخیر حرکتی احتمالی که در این کودکان وجود دارد و یا سایر مشکلات جسمانی اعم از اختلالی که بدلیل حالتهای غلط کودک احتمال بروز دارد و موارد مشابه کاربرد دارد. کاردرمانی به استقلال حرکتی کودکان نابینا و کم بینا کمک به سزایی می کند. در ضمن کاردرمانی با استفاده از یکپارچگی حسی به تقویت حواس کودکان نابینا و افراد نابینا می پردازد.

کاردرمانی دست نیز زیر مجموعه کاردرمانی جسمی است. کاردرمانی دست برای بالا بردن عملکرد دست کودکان کم بینا و نابینا اهمیت بالایی پیدا می کند. افراد نابینا و کم بینا با کاردرمانی جسمی و کاردرمانی دست می­توانند حرکات ظریف و ریز انگشتان در در گرفتن ،برداشتن و گذاشتن همچنین بالا بردن قدرت عضلات و موارد مشابه را کسب کنند.

کار درمانی ذهنی

کاردرمانی ذهنی به کودکان نابینا و کم بینا کمک می­کند با مفاهیم مختلف مانند مفاهیم بزرگ، کوچک، خارج ، داخل و… آشنا شود تا بتواند با محیط پیرامون ارتباط برقرار کند. کاردرمانی ذهنی کودکان نابینا و کم بینا  راه آموزش کودکان نابینا و کم بینا را همواره می­کند.

در مسیر کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان با حوصله باشید!!!

کاردرمانی و فعالیتهای مرتبط با آن کلاً پروسه ای طولانی مدت و زمان گیر می باشد که فراز و نشیب های خاص خود را دارد و کاملاً به سن شروع کاردرمانی ، شدت مشکلات، همکاری خانواده، مستمر بودن برنامه کاردرمانی و توانایی ها و فیزیک فرد تحت درمان بستگی دارد و این فرایند در هیچ دو کودکی قابل مقایسه نمی باشد.

جلسه کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان

جلسات کاردرمانی معمولا  با یک معاینه که شامل تاریخچه­ گیری کامل است، شروع می­شود. در این مرحله تاکید خاصی بر روی مشکلات عملکردی بیمار مانند دید نزدیک، مشکلات بینایی در محیط خانه، کار، مدرسه و سفر می­گردد. همچنین یک بررسی دقیق از سابقه مشکلات چشمی و پزشکی بیمار، به عمل می­آید.

معاینات مقدماتی ممکن است شامل ارزیابی عملکرد چشم مانند درک عمق، دید رنگ، حساسیت به کنتراست و اندازه­گیری انحناء قرینه گردد.

حدت بینایی با استفاده از تابلو­های دید ویژه کم بینایی شامل حروفی با اندازه ­های بزرگتر اندازه­گیری می­گردد تا دید بیمار دقیق­تر مشخص گردد.

تعیین وضعیت انکساری افراد کم ­بینا با تکنیک­های خاصی صورت می­پذیرد که ممکن است شامل تغییر سطح نور، استفاده از فیلتر و استفاده از تغییرات وسیع­تر که مشاهده آنها برای بیماران راحت­ تر است گردد. اگر دید بیمار خیلی کم باشد معاینه کننده ممکن است از سیستم­های تلسکوپیک که برای بزرگنمایی در دور بکار برده می­شوند استفاده نماید.

این سیستم­ها هم بروی عینک سوار می­شوند و هم ممکن است در دست نگه داشته­ شوند انواع وسایل کمک بینایی در نزدیک شامل عینک­هایی با شماره بالا، ذره­بین­های معمولی یا الکترونیکی و حتی ماشینهای مطالعه الکترونیک مورد آزمایش قرار می­گیرند.

میدان بینایی نیز معمولا مورد ارزیابی قرار می­گیرد و اگر بیمار دچار محدودیت میدان بینایی باشد وسایل تقویت میدان بینایی مورد ارزیابی قرار می گیرد و اگر بیمار دچار محدودیت میدان بینایی باشد وسایل تقویت میدان بینایی مورد ارزیابی قرار می­گیرند وسایل ساده­ای برای بهبود نحوه استفاده بیمار از باقیمانده میدان بینایی­ اش ممکن است تحویز گردند.

کاردرمانگر ممکن است در مورد چگونگی تاثیر مشکل بیمار بروی دید وی و نحوه تقویت و مراقبت از بینایی بیمار با او مشورت نماید. کاردرمانگر ممکن است به فرد نابینا و کم بینا توصیه کند از  وسایل کمک به زندگی استفاده کند. وسایل کمکی زندگی برای رفع نیازهای خاصی از بیمار مورد بررسی قرار می­گیرند. یک جلسه معاینه فرد کم بینا ممکن است دو یا سه برابر یک معاینه استاندارد چشم به طول انجامد.

کلام آخر

کاردرمانی در نابینایان و کم بینایان زمینه زندگی مستقل را برای کودکان  و افراد نابینا و کم بینا فراهم می­کند. در صورت نیاز به کاردرمانی حتما از مشاوره رایگان سایت خانواده توانمند استفاده کنید تا با  بهترین کاردرمانگران متخصص آشنا شوید. ما در سایت خانواده توانمند در تلاشیم همه خدمات و محصولات مورد نیاز کودکان بانیازهای ویژه را فراهم کنیم تا کودکان بانیازهای ویژه نیز بتوانند استعدادهای خود را بروز دهند.