آیدا وقتی به دنیا اومد مثل همه‌ی بچه‌ها خوشگل و جذاب بود با بچه‌ها بازی می‌کرد حرف می زد و…  حتی یادمه وقتی رفتیم شمال میگفت: دایی، دریا  حتی مامان بزرگ و بابا بزرگش صدا میزد ولی جمله نمیگفت. مادر شوهرم میگفت: باباشم دیر حرف زد از مامان خودمم پرسیدم گفت: نگران نباش، دایی علی‌ام دیر حرف زده این یه چیزه ارثی بین خانوادمون.

  خلاصه چند سالی با این حرف‌ها خودم سرگرم کردم ولی آیدا دیگه 4 سالش شده بود  و همچنان هم خیلی کم حرف میزد. حتی حرف زدنش خیلی کمتر شده بود دیگه کلمات دایی ، دریا و.. رو نمیگفت تو چهار و نیم سالگی دیگه کلا حرف نزد ولی من همچنان میگفتم : نه بابا چیزیش نیست الکی رو بچه‌ات برچسب نزن.

 5 سالش بود که دیگه  پیش متخصص‌ها بردیم بعد ارزیابی‌ها زیاد بهمون گفتند: اوتیسم شدید داره!!! منو شوهرم وقتی این حرفو شنیدیم فقط هاج واج بهم نگاه می‌کردیم من که فقط گریه می‌کردم، خیلی روز سختی بود.

 وقتی این موضوع رو فهمیدم اولش به کسی چیزی نگفتم ولی بعدش دیگه اونقد همه ازم پرسیدند چرا حرف نمیزنه و چرا اینجوریه  چرا و… مجبور شدم بهشون بگم که این از علائم اوتیسم (Symptoms of autism) هستش. البته کار درستم همین بود، باید زودتر میگفتم. سر این موضوع خیلی استرس کشیدم، ولی خوب اون زمان نمیتونستم این کار بکنم، جراتشو نداشتم.

حتما بخوانید: راهکاری‌های کاردرمانی اوتیسم

 ولی الان با شرایط کنار اومدم. آیدا رو همون طور که هست قبولش کردم. دیگه مثل سال‌های اول به بچه‌ام فشار نمیارم که شبیه بچه‌های عادی بشه. ولی همیشه عذاب وجدان دارم که چرا به موقع مشکل آیدا رو تشخیص ندادم کاش یکی بهم میگفت: اوتیسم چه شکلیه، چه علائمی داره کاش یکی بود که می‌گفت.!!! 

سخت‌ترین و بدترین حرفی که  تو عمرم شنیدم اینه که، چرا زودتر بچه رو پیش دکتر نبردی؟ اخه اولین جای که اوتیسم آیدا رو تشخیص دادند گفتند: خیلی دیر آوردید، دکترش میگفت: چرا به رفتارهاش توجه نکردید؟ اگر زودتر مداخلات توانبخشی شناختی یا حرفه‌ای رو شروع می‌کردید برای آیدا خیلی بهتر بود. ولی خوب من واقعا نمیدونستم اصلا  اوتیسم نمی شناختم !!!

مامان یه بچه‌ی اوتیسم که باشی دور و برای هات،  هرموقع بچه شون دیر حرف بزنه یا دیر راه بره یا پرخاشگری بکنه اول به شما زنگ می‌زنند که بپرسند: چه جوری فهمیدی بچه‌ات اوتیسم داره؟ الان بچه‌ام حرف نمیزنه یعنی علائم اوتیسم داره؟ بچه‌ام وسایل رو پرت میکنه یعنی اوتیسم داره و….. منم همیشه یه جواب واسه همه‌ی سوالات دارم که حتما از متخصصین این حوزه مشورت بگیرید اوتیسم علائم زیادی داره که هر آدمی نمیتونه تشخیص بده. البته هر  اوتیسم یه علائمی داره که من تو این مقاله  بهشون اشاره می‌کنم تا حواستون جمع کنید به عاقبت من دچار نشید.

برای دریافت مشاوره رایگان کاردرمانی و گفتاردرمانی و توانبخشی با شماره ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید.

اختلال طیف اوتیسم چیست؟

اختلال طیف اوتیسم یک اختلال رشد مغز است که به وسیله نقص در واکنش‌های اجتماعی و ارتباطات، رفتارهای تکراری و محدود، مشخص می‌شود که قبل از 3 سالگی شروع می‌شوند. اختلال طیف “اوتیسم” روی بسیاری از قسمت‌های مغز اثر می‌گذارد هنوز علت اوتیسم کشف نشده است. بسیاری از کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم در ظاهر سالم به نظر می‌رسند ممکن است مشکل آنها تا سنین مدرسه تشخیص داده نشود. البته کودکان مبتلا به اوتیسم شدید در سنین پایین‌تر تشخیص داده می‌شوند.

بیشتر بخوانید: توانبخشی حرفه‌ای چیست؟

 

علائم اوتیسم، اختلالات اوتیسم

نشانه‌های بالینی اختلال طیف اوتیسم چیست؟

الف)اختلال عملکرد اجتماعی

در واقع علامت هسته‌ای بیماری اختلال طیف اوتیسم اختلال در ارتباطات اجتماعی است. کودکان طبیعی از هفته‌های اول تولد، به طور قابل ملاحظه‌ای اجتماعی هستند. در واقع نوزاد انسان به طور ذاتی برای اجتماعی و تشخیص چهره انسانی آمادگی دارد.

 در حالی که در کودکان اختلال طیف اوتیسم گرایش کمی به چهره انسانی وجود دارد، ارتباط چشمی بسیار محدود است و رفتارهای اجتماعی مثل اشاره کردن، علاقه نشان دادن به سایر کودکان و صحبت کردن مشاهده نمی‌شود. این مشکلات در مراحل ابتدایی رشد به اشکال زیر آشکار می شود.

  • کودک کمتر غان و غون می‌کند یا اصلا نمی‌کند.
  •  وقتی کودک را صدا می‌زنند پاسخ نمی‌دهد.
  • کودک ارتباط غیرکلامی هم برقرار نمی‌کند مثلا نمی‌تواند به اشیاء مورد علاقه خود اشاره کند.

 این کودکان عموما در گسترش ارتباطات با افراد دیگر شکست می‌خورند. کودکان اختلال طیف اوتیسم به ندرت با سایرین تعامل دارند. آنها اغلب عواطف خود را بیان نمی‌کنند. از تماس جسمانی فعالانه خودداری می ورزند واز برخورد نگاه‌ها اجتناب دارند.

 آنها در کودکی در آغوش والدینشان آرام و قرار ندارند. به علاوه، هنگامی که والدین آنها را در آغوش می‌گیرند کاملا خشک باقی می‌مانند و خودشان را رها می‌کنند. کودکان اختلال طیف اوتیسم هنگامی که بزرگتر می‌شوند معمولا از والدینشان انتظار توجه و آسایش ندارند.

 در عوض ترجیح می‌دهند که تنها باشند. در واقع نسبت  به حضور یا عدم حضور والدین کاملا بی‌تفاوت هستند. این بی‌علاقگی با وابستگی شدید کودکان به اشیای بی جان نظیر کارت‌های اعتباری یا قطعات  به نخ کشیده شده دانه‌های زنجیر در تضاد است. کودکان اختلال طیف اوتیسم با اسباب بازی‌ها یا سایر کودکان  به طور مناسب بازی نمی‌کنند.

 

برای دریافت خدمات کاردرمانی و گفتاردرمانی و توانبخشی با شماره ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ تماس بگیرید.

ب) اختلال ارتباطی

از دیگر مشکلات هسته‌ای در اختلال طیف اوتیسم اختلال جدی در برقراری ارتباط است. برآورد می شود که 50 درصد از کودکان اختلال طیف اوتیسم در تکلم کار کردی ناموفق‌اند.

 هرچند بعضی از کودکان از نظر فیزیولوژیکی دارای اجزای سالم برای تکلم هستند، اما فقط اصواتی را از خود خارج می‌سازند. نیمی از این بیماران هرگز از زبان و گفتار، جهت ارتباط استفاده نمی‌کنند این کودکان که قادر به تکلم نیستند ممکن است برای برقراری ارتباط به اطوارهایی به سبکی بسیار محدود همچون ابزاری متوسل شوند. 

برای مثال، یک کودک  اختلال طیف اوتیسم ممکن است با دستش اشاره کند یا با گرفتن دست فردی، او را به سوی شی مورد نظر هدایت کند. کودکان دارای علائم اوتیسم کلامی تمایل به پژواک گویی دارند و لغات یا عبارت بیان شده دیگران را تکرار می‌کنند.

 کودکان اختلال طیف اوتیسم (autism spectrum disorders) که از تکلم برای  برقراری ارتباط استفاده می‌کنند عموما ضمیر را به عکس به کار می‌برند. تکلم آنها با آهنگ نامعمول و بی‌نظمی در ریتم، در صرف فعل، در زیر و بم بودن و در تلفظ مشخص می‌شود.

تفاوت کودکان با علائم اوتیسم

کودکان دارای علائم اوتیسم برخلاف یک کودک طبیعی، مشکلات جدی در تعامل  با دیگران دارد. این کودکان نمی‌توانند به طور طبیعی با سایر کودکان رابطه برقرار کنند. آنها برای انتقال افکار و احساسات خود به دیگران نیز دچار مشکل هستند.

 آنها به سختی  از کلمات استفاده کرده، آنها را به غلط  به کار می‌برند یا اصلا حرف نمی‌زنند. کودکان مبتلا به اوتیسم هم چنین قادر به رعایت  قواعد اصلی مکالمه نیستند و هنگام صحبت با دیگران از موضوع منحرف می شوند.

افراد مبتلا به اوتیسم که دارای کلام هستند، اغلب شیوه گفتار منحصر به فرد دارند که با ویژگی‌های زبر زنجیری غیر عادی مشخص می‌شود. مشکل در نوبت گیری و شرکت در محاوره بدون توجه به اصول گرایش (کیفیت، کمیت، ارتباط و شیوه بیان) از دیگر ویژگی‌های این افراد است.

ج) اختلال شناختی

نیمی از بیماران دارای علائم اوتیسم، بهره هوشی پایینی دارند. در برخی از این بیماران هوش جزیره‌ای (توانمندی قابل توجه در یک زمینه خاص مثل نقاشی، موسیقی) وجود دارد در حالی که ممکن است از نظر سایر توانایی‌ها مشکل داشته  باشند. تفکر انتزاعی در آنان وجود ندارد. هرچه بهره هوشی در این افراد پایین‌تر باشد احتمال بروز تشنج مغزی بالاتر می‌رود. توانمندی‌های حرکتی و درکی لمسی در این افراد بهتر از توانمندی درک مفاهیم نمادین است.

حتما بخوانید: کاردرمانی برای ایستادن کودک

د) اختلال رفتاری

این مقوله چهار رفتار شایع را در خود جای می‌دهد:

  1. کودکان با علائم اوتیسم ممکن است از خود بازی ضعیف یا خشکی نشان دهند.
  2. کودکان اختلال طیف اوتیسم غالبا وابستگی‌های شدیدی به اشیای خاصی پیدا می‌کنند.
  3.  کودکان با علائم اوتیسم ممکن است ذهنشان شدیدا به مفاهیمی، نظیر رنگ‌ها، مسیر اتوبوس‌ها، اعداد و الگوهای هندسی مشغول باشد.
  4. بیشتر کودکان اختلال طیف اوتیسم امور روزمره یکنواختی را در نظر دارند که باید دقیقا دنبال شود.

 افزایش میزان پاسخ‌دهی این کودکان به محرک‌های غیر جاندار مانند درخشش تلویزیون در مقایسه با محرک‌های اجتماعی بارز است. آنها به جنبه‌های ناکارآمد اشیا چسبندگی غیر معمول دارند. حرکت تکراری بی‌هدف مثل تکان دادن دست‌ها، راه رفتن روی انگشتان پا، ردیف کردم یا چرخیدن اشیاء در ایشان دیده می‌شود.

 در این کودکان پاسخ‌های غیر معمول هیجانی مانند تجربه وحشت به صورت غیرمعمول در یک موقعیت جدید گزارش می‌شود. مهارت‌های بازی خصوصا بازی‌های اجتماعی در این کودکان محدود و رشد نیافته است. کودکان اختلال طیف اوتیسم به رویدادها یا محرک‌های محیطی پاسخ دهی نامعمول نشان می دهند.

کودکان اختلال طیف اوتیسم (autism spectrum disorders) غالبا رفتارهای عجیب و غریب و تکراری از خود بروز می دهند به نظر می رسد که این حرکات قالبی هدفی به جزء  فراهم  کردن درونداد حسی ندارند. و بنابراین  خود تحریکی فرض می شوند. 

شیوع رفتار خود تحریکی کودکان اختلال طیف اوتیسم در اوقاتی که آنها در مکان‌های سازمان نایافته تنها هستند بیشتر است،  مثل بازی آزادانه. هنگامی که کودکان با علائم اوتیسم به رفتارهای خود تحریکی مشغول هستند، به محیط خود پاسخ نمی‌دهند.

خشم و عصبانیت کودکان اوتیسمی

رفتار خود جرحی کودکان با علائم اوتیسم (autism)

یکی دیگر از رفتارهای کودکان اختلال طیف اوتیسم رفتار خود جرحی است. رفتار خود جرحی که کودکان اختلال طیف اوتیسم از خود نشان می دهند رفتاری بسیاری خطرناک و نمایشی است.

 رفتار خود جرحی وارد کردن صدمه جسمانی به بدن خود است. شایع ترین شکل‌های رفتار خود جرحی کوبیدن سر و گاز گرفتن خود است و موارد دیگر شامل کندن مو، در آوردن چشم، زدن به سر و صورت و کوبیدن دست و پا است.

 در مواردی که خطر صدمه جسمانی برای کودک وجود دارد ممکن است محدودیت جسمانی( مثل بستن) یا تجهیزات حفاظتی( مثل دستکش‌های مخصوص یا کلاه ایمنی) ضروری باشد؛ هر چند به کارگیری وسیع محدودیت‌ها می‌توانند منجر به تغییرات ساختاری نظیر بازداری رشد حرکتی، کوتاهی ریاط‌ها و پوکی استخوان‌ها شود و همچنین  موقعیت‌های یادگیری و پرداختن به رفتارهای مناسب را مانع شود.

حتما بخوانید: کاردرمانی جسمی کودکان

احساسات کودکان اوتیسمی

کودکان اوتیسم عموما عواطف و احساسات خود را به خوبی نمی‌توانند نشان دهند. مثلا اگر یک کودک دارای علائم اوتیسم بترسد، یا آزار ببیند، ممکن است بخندد یا به صورت غیرقابل کنترل قهقهه بزند. گذشته از این، ممکن است کودکان اختلال طیف اوتیسم ترس‌های غیرمنطقی از اشیاء یا موقعیت‌های عادی داشته باشند.

 آنها در حضور چیزهایی از قبیل اسباب بازی‌های خاص، سایه‌ها، نوارهای زخم بندی، یا اشیایی با رنگ معین وحشت زده می‌شوند. این کودکان ممکن است در موقعیت‌های خطرناک نظیر گذر از یک چهارراه شلوغ یا بالا رفتن از مکان‌های بسیار بلند کاملا نترس به نظر آیند.

ویژگی‌های شناختی کودکان دارای علائم اوتیسم

پژوهش‌های بسیاری در مورد اختلال توجه در کودکان اوتیسمی انجام شده است. بسیاری از این کودکان در موقعیت  یادگیری تنها به جز یا نشانه‌ای از مجموع  نشانه‌های موجود در یک محرک توجه یا تمرکز افراطی نشان می‌دهند.

 حتی آن عده از کودکان با علائم اوتیسم که دارای کنش‌های برتر هوشی یا متوسط و نزدیک به متوسط هستند، مشکلاتی نیز در جابجایی توجه از یک محرک به دیگری را دارند. آنها ممکن است بیشتر به جنبه‌های برجسته یک محرک توجه نشان دهند تا سایر ابعاد آن و نیز با دخالت محرک‌های نامربوط به آسانی دچار حواس پرتی شوند. ناتوانی در بیش انتخابی محرک‌ها اصطلاحی است برای توصیف این پدیده که افراد مبتلا به طیف اوتیسم بر یک جنبه از یک محرک توجه دارند واز توجه به سایر جنبه های غفلت دارند.

کنش‌های هوشی کودک با ویژگی‌های اوتیسمی

اکثریت کودکان اختلال طیف اوتیسم دارای بهره هوشی کمتر از 70 درصد هستند که نزدیک به نیمی از این کودکان از عقب ماندگی ذهنی شدید تا عمیق رنج می برند.

مهارت‌های تحصیلی

نیمرخ عملکرد مشاهده شده در ارزیابی‌های تحصیلی افراد دارای اختلال طیف اوتیسم  شبیه به آن چیزی است که در آزمون‌های هوش به دست آمده است. هنگام ورود به مدرسه توانایی‌های مکانیکی کاربردی در آنها دست نخورده و بی عیب است. اما برعکس توانایی استفاده از مفاهیم انتزاعی، مفهومی و معنایی  دارای نقص است.

توانایی‌های برجسته

 مطالعات اولیه در مورد افراد دارای علائم اوتیسم موارد متعددی از توانایی های برجسته در این افراد است که واژه دانشمندان اختلال طیف اوتیسم بر این گروه اطلاق می شود.

توجه:

اوتیسم نوعی اختلال در رشد طبیعی مغز است که تشخیص به موقع آن می‌تواند تا حد زیادی از عوارض این بیماری در دوران بزرگسالی بکاهد.

و اگر این افراد خدمات درمانی و توانبخشی به موقع دریافت کنند میزان بهبودی به شدت افزایش می یابد. و در بسياري از موارد باعث رفع نشانه‌ها و تبديل فرد به عضوی مستقل و مفید برای جامعه شود.

 

خانواده توانمند به خانواده‌های کودکان با نیازهای ویژه چه کمکی می‌کند؟

ما در خانواده توانمند تلاش می‌کنیم تا کودکان با نیازهای ویژه به همراه خانواده‌شان از کلیه خدمات آموزشی، درمانی، مهارتی و محصولات (لوازم توانبخشی، اسباب‌بازی، کتاب، صنایع دستی و…) متناسب با نیازهای خود بدون هرگونه محدودیت  زمانی و مکانی از خدمات گفته شده بهره‌مند شوند.

جهت استفاده یا مشاوره گرفتن از خدمات خانواده توانمند باید چکار کنیم؟

۱. در قسمت ورود /ثبت‌نام خدمات گیرنده ثبت‌نام کنید.

۲.خدمات یا محصول مورد نظر خود را جست‌وجو و یا در صورت تمایل رزو کنید.

۳. از طریق شماره تلفن ۰۹۰۵۴۱۴۶۹۱۱ مشاوره و آگاهی لازم را دریافت کنید.   

چگونه می‌توان محصولات و خدمات خود را در  سایت خانواده  توانمند معرفی کنیم؟

جهت ثبت خدمات و محصولات خود در سایت‌؛ شما عزیزان می‌توانید فرم همکاری را پر کنید تا تیم خانواده توانمند در اسرع وقت جهت هماهنگی لازم با شما تماس بگیرند.